و پس از ذكر دو روايت ديگر به همين مضمون با دو سند ديگر از « الدُّرُّ الْمَنْثُور » چنين گفتهاند كه : آنچه در آن شكّى نيست ، آناستكه اين آيات در أواخر عهد رسول الله « صلّى الله عليه و آله و سلّم » نازل شده است ؛ و تمام سورههاى مكّى و أكثر سورههاى مدنى پيش از اين نازل شده است . و أيضاً آنچه هيچ شكّى در آن نيست ، آناستكه آنچه از صريح آيات قرآن استفاده مىشود ؛ اينستكه براى نجات كفّار و منافقين - كه آنها از كفّارهم شديدتر و بدتر بودند - اگر بر كفر و نفاقشان مرده باشند ؛ هيچ دريچهء اميدى نيست ؛ و هيچ رجاء و طمع در شمول غفران إلهى نيست ؛ و در قرآن آيات بسيارى چه مكّى و چه مدنى وارد است كه دلالت صريحهء قطعيّه بر اين مطلب دارد .
و پيامبر اكرم « صلّى الله عليه و آله و سلّم » ، أجلّ و أعظم و بلند رتبه ترند از آنكه مخفى باشد بر او آياتى را كه خدا و بر او نازل مىكند ؛ و يا وعدهاى كه خداوند به عذاب آنها داده است ؛ وثوق نداشته باشد ؛ آن هم عذاب مخلّد با وعدهء حتمىّ قطعىّ ؛ و آنگاه طمع در شكستن قضاء و حكم حتمى إلهى ببندد ، به إصرار و إلحاح به خدا در طلب غفران براى آنها .
يا آنكه معناى ترديد در آيه ، براى او مخفى باشد كه براى معناى لغويّت است ؛ و عدد هفتاد خصوصيّتى ندارد تا آنكه طمع در غفران آنها ببندد ، در صورتىكه از هفتاد بار زيادتر باشد .
و اىكاش مىدانستم كه : آنچه در سورهء منافقون آمده است كه : « فرقى ندارد چه اينكه براى آنها استغفار بكنى و يا نكنى ؛ خداوند هيچگاه آنها را نخواهد آمرزيد ؛ چون حقّاً خداوند قوم فاسق را هدايت نمىكند ! » بر آنچه در سورهء توبه آمده است كه : « براى آنها استغفار بكنى و يا نكنى ! اگر براى آنها هفتاد مرتبه هم استغفار بكنى ، خداوند ، هيچگاه آنها را نخواهد آمرزيد و اين به علّت آناستكه : ايشان به خدا و رسول خدا كافر شدهاند ؛ و خداوند قوم فاسق را هدايت نمىكند » چه زيادتى از جهت مفاد و محتوى دارد ؟ ! در حالىكه مىبينيم خداوند سبحانه در هر دو آيه ، نفى أبدى مغفرت را به اينكه آنها فاسقند و خدا فاسقان را هدايت
امام شناسى (فارسى) — صفحة 335
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٣٥