عَمْرو بن عَوْف ضرر معنوى برسد ؛ و ثانياً بين جماعت مسلمين و وحدت كلمهء آنان تفريق و جدائى پديد آيد . و ثالثاً در آن مسجد مىنشستند ، و از پيامبر « صلّى الله عليه و آله و سلّم » عيب مىگفتند : و او را مسخره مىنمودند .
زيرا آن كسىكه ايشان را أمر به بناء اين مسجد كرد أبُوعامِر بود - آن أبُوعامِرى كه رسول خدا به وى لقب فاسِق را دادند - او براى منافقان مسجد ضِرار پيام داده بود كه : مسجدى نوبنياد بسازيد و آنچه در توان داريد از قوّت و نيرو و اسلحه گرد آوريد ! من به نزد قيصر پادشاه روم مىروم ؛ و لشگرى أنبوه از روميان با خود مىآورم ؛ و محمّد و أصحاب او را از مدينه إخراج مىكنيم . و لهذا اين هم وجِه رابعى است از اوصاف اين مسجد كه إرْصَاد است ؛ يعنى تهيّه شده است و آماده گرديده است ، براى آن كسىكه با خدا و رسول خدا از زمان پيشين در مخاصمه و ستيز بوده است ؛ يعنى أبوعامر راهب فاسق .
بارى چون رسول خدا در ذِى أوَان آمد ؛ بانيان مسجد ضرار به حضورش رسيدند كه : با قدم مبارك خود تشريف بياوريد و براى افتتاح آن در آن نماز بگزاريد ، همچنانكه در مسجد قبا هم شما نماز گزاردهايد . !
آيات وارده در پيرامون مسجد ضِرَار و سوزاندن آن
خداوند در اين باره ، از آسمان چنين خبر داد :
وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ كُفْراً وَ تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ إِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنى وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ
-
لا تَقُمْ فِيهِ أَبَداً لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ
-
أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِهِ فِي نارِ جَهَنَّمَ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ
-
لا يَزالُ بُنْيانُهُمُ الَّذِي بَنَوْا رِيبَةً فِي قُلُوبِهِمْ إِلَّا أَنْ تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
. ( آيات 107 تا 110 ، از سورهء 9 : توبه ) « 1 »
« و آن منافقينى كه مسجدى را بر پا كردهاند تا به مسلمانان ضرر برسانند ؛ و كفر و زندقه را در آن رواج دهند ؛ و در ميان مؤمنين اختلاف كلمه ايجاد كنند ؛ و
هامش
( 1 ) - « سيرهء حلبيّه » ج 3 ، ص 163 و ص 164 ، و « الكامل فى التاريخ » ج 2 ، ص 281 و ص 282 .