زياد مىگوئى ) ! و حالا براى من بگو : مراد از گفتار خداوند :
فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ
( و خداوند آرامش و اطمينان خود را بر او فرستاد ) مراد از آنكس كيست ؟ ! آيا رسول خداست ، يا أبو بكر ؟ ! گفتم : رسول خدا است . گفت : راست گفتى ! براى من بگو در گفتار خدا كه مىفرمايد :
وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ
« 1 » ( و در روز جنگ حنين كه كثرت أفراد شما موجب غرور شما شد ) تا آنكه مىفرمايد :
ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
« 2 »
( و سپس خداوند آرامش و اطمينان خود را بر رسولش و بر مؤمنين فرستاد ) آيا مىدانى مؤمنانى كه خداوند در اينجا اراده كرده است ، چه كسانى هستند ؟ ! گفتم : نمىدانم اى امير مؤمنان .
گفت : در روز غزوه حنين مردم همه فرار كردند ، و با پيغمبر خدا صلى الله عليه و آله و سلم كسى نماند جز هفت نفر از بنى هاشم : على با شمشيرش در برابر رسول خدا شمشير مىزد . و عباس لگام قاطر رسول خدا را گرفته بود ، و پنج نفر ديگر دور پيامبر را گرفته بودند كه مبادا از زخم دشمنان به آنحضرت آسيبى رسد . تا آنكه خداوند ظفر خود را بر رسول خود عنايت كرد . و مراد از مؤمنون در اين آيه خصوص على است و پس از او ساير بنى هاشم كه حضور داشتند . حالا بگو ببينم : چه كسى افضل است ؟ آن كسى كه با رسول خدا در آن وقت گيرودار بوده است ، يا آن كسى كه فرار كرده و خداوند براى او موضعى نديده است كه آرامش و سكينه خود
هامش
( 1 ) - بعضى از آيه 25 ، از سورهء 9 : توبه . و يك دليل روشن براى مرجوحيّت و منقصت أبو بكر انضمام همين آيه است با آيه :فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ، زيرا در اين آيه مىفرمايد : خداوند سكينه و آرامش خود را در غزوهء حنين بر رسولش و بر مؤمنان نازل كرد . و امّا در آن آيه با آنكه گفتار فقط راجع به رسول الله و أبو بكر است ؛ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ، و پيامبر هم او را نهى از حُزن كردند ، و گوشزد نمودهاند كه :إِنَّ اللَّهَ مَعَناخدا با ماست ، و قاعدة در صورت نزول سكينه و آرامش خدائى بر هر دوى آنها بايد بفرمايد : فَأنزَل الله سكينتَه عليهما . ولى معذلك فقط مىگويد : خداوند سكينهء خود را بر پيغمبرش نازل كرد و كأنّه تصريح دارد بر آنكه بر أبو بكر نازل نكرد ، و اين مفهوم گرچه مفهوم لقب است ولى با اين خصوصيّاتى كه ذكر كرديم ، از مفهوم شرط و نظائره ظهورش قوىتر و دلالتش بر مطلوب أدلّ است .
( 2 ) - همان