آنها نمودهاى ! و آنها را مطّلع و واقف كنى بر أجزاء و شرايط و خصوصيّات حجّ همانطور كه بر خصوصيّات ساير شرايع ، آنها را واقف و مطّلع نمودهاى ! رسول خدا براى انجام مناسك حجّ از مدينه بيرون آمد ، و مردم مدينه با آن حضرت بيرون آمدند ، به طورى كه جمعيت حجّاج با رسول خدا به هفتاد هزار نفر يا بيشتر - به تعداد أصحاب موسى كه هفتاد هزار نفر بودند ، و حضرت موسى از آنها براى بيعت با برادرش هارون عهد گرفت ، و آنان پيمان را شكستند و از عجل ( گوساله ) و سامرىّ پيروى كردند - بالغ شد .
همچنين رسول خدا صلى اللّه عليه و آله از مردم براى بيعت ولايت على و خلافت او از هفتاد هزار نفر به تعداد أصحاب موسى عهد گرفت ، و آنان اين عهد را شكستند و از عجل و سامرىّ متابعت كردند سنّة بسنّة و مثلا به مثل ، هر كدام در طراز و مقابل يكديگر .
مردم مدينه كه براى حجّ بيرون شدند ، صداى تلبيهء آنان ما بين مدينه و مكّه اتّصال داشت .
چون منادى رسول خدا در مدينه إعلان كرده بود كه ايّها النّاس ! رسول خدا ارادهء حجّ دارد ، و مىخواهد در اين سفر شما را از آنچه مطّلع نكرده است اطّلاع دهد ! و بر همان نهجى كه ساير شرايع دين را به شما آموخت ، شرايع حجّ را نيز به شما بياموزد ، و شما را بر آن واقف گرداند ! چون رسول خدا در موقف ، وقوف كرد ، جبرائيل از نزد خداوند عزّ و جلّ آمد ، و گفت : اى محمّد خداوند به تو سلام مىرساند ، و مىگويد : أجل تو نزديك شده ، و عمر تو به پايان رسيده است ، و من قدوم تو را بر آن چيزى كه چارهاى از آن نيست ، كه همان مرگ و مراحل بعد از آن باشد مىخواهم ! و در اين صورت تو عهد خود را استوار بدار ! و وصيّت خود را مقدّم بدار ، و آنچه از أنواع علم ، و ميراث علوم پيامبران پيشين ، و سلاح و تابوت عهد ( صندوق عهد ) و هر چه از آيات و خصائص أنبياء در نزد تو هست ، همه را به وصىّ و خليفهء بعد از خودت بسپار ، و او حجّت بالغهء بر خلق من علىّ بن أبي طالب عليه السّلام است . او را به عنوان شاخص و علم و رئيس و پيشواى مردم در ميان مردم إقامه كن ! و عهد و ميثاق و بيعت با او را تجديد كن !
امام شناسى (فارسى) — صفحة 83
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٨٣