و ليكن قبل از اين آيه و بعد از اين ، آيات راجع به أهل كتاب است ، و اين آيه در ميان آمده است . قبل از اين آيه ، اينست :
وَ لَوْ أَنَّهُمْ أَقامُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِمْ مِنْ رَبِّهِمْ لَأَكَلُوا مِنْ فَوْقِهِمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِهِمْ مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما يَعْمَلُونَ
. ( آيه 66 ) « و اگر هر آينه اهل كتاب ، تورات و انجيل را بر پا مىكردند ، و آنچه را كه از پروردگارشان به سوى ايشان نازل شده إقامه مىنمودند ، هر آينه از سمت بالايشان و از زير پاهايشان نعمت مىخورند . بعضى از ايشان گروه مقتصد و ميانهرو هستند ، و بسيارى از آنان أعمالى كه انجام مىدهند زشت است » .
و آيه بعد ، اين آيه است :
قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْياناً وَ كُفْراً فَلا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ
. ( آيه 68 ) « بگو ( اى پيغمبر ) اى اهل كتاب ! شما مايه و وزنى نداريد ، و به چيزى اتكاء و اعتماد نداريد ، و ارزش و قيمتى نداريد تا زماني كه تورات و انجيل و آنچه را كه از پروردگارتان به سويتان نازل شده است اقامه كنيد ! ( و اى پيغمبر ) براى بسيارى از ايشان ، آنچه كه از پروردگار تو به سوى تو نازل شده است ، موجب مزيد طغيان و سركشى و كفر مىگردد ، پس بر قوم كافران أسف مخور ، و اندوهگين مباش » ! آيه مورد بحث ما ( آيه تبليغ ) در وسط اين دو آيه است ، و بسيار جاى تعجّب است ، زيرا كه مناسبت و ارتباطى بين اين آيه ، و آيات ما قبل و ما بعد ، منجمله اين دو آيه نيست ، و حقّا نمىتوان گفت : آيه تبليغ ، تبليغ دربارهء أهل كتاب است ، و به همين مناسبت در لابلاى آيات راجع به آنها آمده باشد .
زيرا أوّلا در اين آيات راجع به اهل كتاب جز يك دستورات عمومى و دعوتهاى كلّى چيزى نيست تا در وسط ، نياز به آيه تبليغ با آن شدّت و حدّت باشد ! و ثانيا سورهء مائده در آخر حيات رسول خدا و در مدينه نازل شده ، و در آن زمان إسلام به أعلى درجهء شوكت و عزّت خود رسيده ، كفّار و مشركان و يهود و نصارى مخذول و منكوب شده بودند ، و ديگر قدرتى نداشتند كه نياز به تبليغ حكمى باشد كه در آن رسول خدا ترس و دهشت داشته باشد ، و خداوند به او وعدهء عصمت و