« طرائف » و إربلى در « كشف الغمّة » ص 94 ذكر كرده و از طبرسى در « مجمع البيان » ج 2 ص 223 حديث دوّم را از تفسير « الكشف و البيان » ، و حديث اول را از ابن شهرآشوب در « مناقب » ج 1 ص 526 آورده است . و استاد ما علّامهء طباطبائى - رضوان الله عليه - از « تفسير ثعلبى » سه روايت : دو تا از حضرت باقر عليه السّلام و يكى از ابن عبّاس نقل مىكنند . ( الميزان ، ج 6 ، ص 56 ) .
شهاب الدّين سيّد محمود آلوسى شافعى بغدادى در تفسير خود آورده است كه : شيعه مىپندارند كه مراد به ما انزل إليك خلافت على - كرّم الله وجهه - است ، چون با اسانيد خود از أبو جعفر و أبو عبد الله - رضى الله تعالى عنهما - روايت كردهاند كه : خداوند تبارك و تعالى به پيغمبر خود صلى الله عليه و آله وحى فرستاد كه على - كرّم الله وجهه - را خليفهء خود گرداند ، و رسول الله مىترسيد كه اين استخلاف بر جماعتى از اصحاب خود گران آيد ، فلهذا به جهت تشجيع آن حضرت به اداى امر خود خداوند تعالى اين آيه را فرستاد .
و از ابن عبّاس - رضى الله تعالى عنهما - روايت است كه او گفت : اين آيه دربارهء على - كرّم الله وجهه - نازل شده است ، چون خداوند سبحانه پيغمبر را أمر كرد كه مردم را به ولايت على خبر دهد ، و رسول خدا ترسيد كه بگويند : از پسر عموى خود دفاع مىكند ، و ملاحظهء حفظ اطراف و جوانب او را مىنمايد ، و لهذا پيامبر را بدين مرام طعن زنند ، خداوند تعالى به پيامبر اين آيه را وحى كرد ، و آن حضرت در روز غدير خمّ به ولايت على قيام فرمود ، و دست او را گرفت و گفت : من كنت مولاه فعلىّ مولاه ، اللهمّ وال من والاه ، و عاد من عاداه .
و سيوطى در « الدّرّ المنثور » از أبو حاتم ، و ابن مردويه ، و ابن عساكر ، تخريج مىكند كه آنها از أبو سعيد خدرى روايت مىكنند كه : او گفت : اين آيه بر رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز غدير خمّ راجع به علىّ بن أبي طالب - كرّم الله وجهه - نازل شد .
و ابن مردويه از ابن مسعود تخريج كرده است كه ما در عهد رسول الله صلى الله عليه و آله آيه را اين طريق مىخوانديم :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
( إنّ عليّا ولىّ المؤمنين )
وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ .
« 1 »
هامش
( 1 ) - « تفسير روح المعانى » طبع دار الطباعة المنيريّة ، ج 6 ، ص 192 و ص 193 .