حقّ الموالاة ناميده است « 1 » .
جلال الدّين سيوطى شافعى در « تفسير الدّرّ المنثور » گويد : قوله تعالى :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ
- الآية ، أبو الشيخ از حسن تخريج كرده است كه : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : خداوند تعالى به من مأموريّت و رسالتى داده است كه از تبليغ آن سينهء من تنگ شد ، زيرا كه مىدانستم : مردم تكذيب مرا مىكنند ، فلهذا مرا بيم داد كه : يا بايد تبليغ آن را كنم ، و يا مرا عذاب مىنمايد ، و اين آيه را فرستاد :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
.
و نيز عبد بن حميد ، و ابن جرير ، و ابن ابى حاتم ، و ابو الشّيخ ، از مجاهد تخريج كردهاند كه : چون آيه
بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
فرود آمد ، رسول خدا عرض كرد : اى پروردگار من ! من يك تن بيش نيستم ! اگر تمام مردم بر عليه من اجتماع كنند ، من چه كنم ؟ اين جمله فرود آمد : و إن لم تفعل فما بلّغت رسالته ! و ابن ابى حاتم ، و ابن مردويه ، و ابن عساكر ، از أبو سعيد خدرى تخريج كردهاند كه : اين آيه :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
بر رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز غدير خمّ راجع به علىّ بن أبي طالب نازل شد .
و ابن مردويه از ابن مسعود تخريج كرده است كه : ما در زمان رسول خدا صلى الله عليه و آله ، آيه را اينطور قرائت مىنموديم :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
( إنّ عليّا مولى المؤمنين )
وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ
« 2 » .
إمام فخر رازى شافعى در « تفسير كبير » خود مىگويد : دهمين وجه از وجوه وارده در شأن نزول آيه تبليغ آنست كه : در فضيلت علىّ بن أبي طالب نازل شده است ، و چون اين آيه نازل شد ، رسول خدا دست على را گرفت و گفت : من كنت مولاه فعلىّ مولاه ! اللّهمّ وال من والاه ، و عاد من عاداه . و چون عمر - رضى الله عنه - او را ملاقات كرد ، گفت : هنيئا لك يا ابن أبي طالب ! أصبحت مولاى
هامش
( 1 ) - « اقبال » ص 453 ، و « طرائف » بنابر نقل صاحب « عبقات » ، ج غدير ص 37 از طبع دوم .
( 2 ) - « تفسير الدّرّ المنثور » ج 2 ، ص 298 .