أهالى مكّه و اطراف آن ، اين حكم صعوبتى ندارد ، زيرا أهل و عيال آنان همان جا هستند ، و در نزديكى أيّام حجّ مىتوانند محرم شوند و حجّ بجا آرند . و ليكن براى كسانى كه دور دست هستند ، و از نقاط مختلفهء دنيا به سوى مكّه رهسپار مىشوند ، و حتما بايد از ميقاتهاى مشخّصه و معيّنه إحرام ببندند ، و رنج سفر را از ميقات تا مكّه و تا زمان حجّ متحمّل شوند ، در اين مدّت طولانى در حال إحرام باقى بودن بسيار سخت است . و اين اشكال و سختى در حجّهاى واجبى بطور إلزام برداشته شده است .
[ تفسير آيه قرآن در وجوب عينى حجَّ تمتَّع ]
آنان مىتوانند در بين عمره و حجّ در استراحت خانوادگى در آيند ، و از تمتّعات و لذّاتى كه خداوند براى آنان حلال فرموده است ، كامياب گردند ، و لطيفه در اين جملهء از آيه قرآن است كه مىگويد :
لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرامِ
يعنى مسافر نياز به سكون و آرامش و أهل دارد . افرادى كه اهلشان با خود آنهاست ، مانند حضّار مسجد الحرام ، از نعمت حضور بهرهمند مىشوند . و افرادى كه أهل آنها از حضّار مسجد نيستند ، و نياز به سكون و آرامش دارند ، إجازه و إذن تمتّع از محرمان خود بمنزلهء حضور أهل و عيال و سكون و آرامش در برابر آنهاست ، و تمتّع از زوجات و كنيزهاى خود جايگزين حضور أهل و عيال آنها شده است .
و چون در بين مردم زمينهء مخالفت با اين تشريع آسمانى موجود بوده است ، خداوند به دنبال اين آيه شديدا أمر به تقوا مىكند ، و مخالفين را از عذاب شديد خداوند در هراس و دهشت قرار مىدهد :
و اتّقوا اللّه و اعلموا أنّ اللّه شديد العقاب .
در سنّت نبويّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بدون هيچ گونه شكّ و ترديدى ، همگى اتّفاق دارند بر جريان حجّ تمتّع براى دوردستان در حجّه الوداع كه به دستور رسول خدا همهء مردم از إحرام بيرون آمده ، و متمتّع شدند ، و سپس براى حجّ ، إحرام ثانوى بستند ، و نيز بر جريان آن در زمان أبو بكر ، و جريان آن تا مقدارى از حكومت عمر .
در اين مسئله بين شيعه و عامّه اختلافى نيست ، و ليكن شيعه مىگويد : همانطور كه قرآن و رسول خدا آن را تشريع نمودند ، به همان حال تا روز قيامت باقى