خاموش شو ، و دور و مطرود باش اى عمرو ! آيا از على در حكمى كه نموده است ظلمى ديدهاى ؟ و يا در قسمتى كه نموده است جانبدارى خود را مشاهده كردهاى ؟ ! گفت : سوگند به خدا ، نه » ! حضرت فرمودند : پس به چه علّت در ميان مردم چيزهايى را مىگويى كه به من ابلاغ شده است ؟ ! عمرو گفت : بعضى از آن مطالبى را كه گفتهام ، اختيارى من نبوده است ، و بدون توجّه عيب گويى كردهام ! در اين حال آثار غضب چنان از چهرهء رسول خدا مشهود شده و فرمودند : من أبغضه فقد أبغضنى ، و من أبغضنى فقد أبغض اللّه ! و من أحبّه فقد أحبّنى ، و من أحبّنى فقد أحبّ اللّه تعالى . « 1 » بارى ، برگرديم به أصل آيه و مطلبى كه دربارهء حجّ تمتّع بيان شد ، و بيان اينكه حجّ تمتّع واجب است براى افرادى كه خانواده و أهل آنان جزو نواحى و سكنهء مسجد الحرام نيستند ، و اين فريضهء تمتّع واجب است تا روز قيامت ، و ترك تمتّع ، گناه و مؤبقه كبيره بوده ، و در آيه قرآن به عقاب شديد ، توعيد و تحذير شده است .
حجّ از شريعت حضرت ابراهيم عليه السّلام است ، و پس از آن حضرت با آنكه در ميان اعراب حجاز و عربستان دستورات و أحكام الهيّهء آن حضرت رو به ضعف نهاد ، و غالب آنها نيز بكلّى از بين رفت ، ولى معذلك ، فريضهء حجّ - البتّه أصل حجّ با تغييرات و تصرّفاتى كه به مرور در آن داده بودند - باقى ماند .
حجّ در زمان مخصوص انجام مىگرفت ، و از مكان مخصوص كه به نام ميقات بود ، إحرام مىبستند و به سوى مكّه و اطراف آن براى انجام مناسك آن رهسپار مىشدند ، و يا با خود قربانى مىآوردند و در منى ذبح و يا نحر مىكردند كه در اين صورت ، حجّ قران بود ، و يا قربانى نمىآوردند كه حجّشان ، حجّ إفراد بود . و أما حجّ تمتّع هيچ سابقه نداشت ، و أذهان هيچيك به آن آشنا نبود . اين از مختصّات
هامش
( 1 ) - « مجمع الزوائد » ج 9 ، ص 129 ، و گفته است كه بزّار هم اين حديث را روايت كرده است .