و عمرهاى را كه نيز به تنهائى بجا آورده شود ، و به دنبال آن حجّ نبوده باشد عمرهء مفرده گويند .
[ دستور انجام تمتَّع در حجَّ ]
بارى رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در اين سفر به قصد حجّ حركت كردند و تمام مؤمنين و مؤمنات به قصد حجّ حركت كردند و به قرآء و ولايات نوشتند كه رسول اللّه قصد حجّ دارد و نيز خود رسول اللّه در نامهاى به امير المؤمنين عليه السّلام كه از طرف آن حضرت براى انجام مأموريّت به يمن رفته بودند ، نوشتند كه : من قصد حجّ دارم ، و اصولا سخنى از عمره در ميان نبود ، و در قوّهء متخيّلهء كسى خطور نداشت . همه به قصد حجّ إحرام بستند و تلبيه گفتند ، و به سوى مكّه سرازير شدند . « 1 » ولى همانطور كه ديديم در منزلگاه سرف كه در شش ميلى مكّه است رسول خدا دستور دادند كه هر كس با خود قربانى آورده است به همان قصد حجّ باقى باشد و تلبيه را به قصد حجّ بگويد ، و هر كس با خود قربانى نياورده است نيّتش را از حجّ برگرداند و به قصد عمره تلبيه بگويد .
رسول خدا كه با خود شتر به قربانى همراه داشت ، به همين قصد حجّ باقى بود ، و تلبيه به همان نيّت مىفرمود ، تا چون به مكّه رسيد تلبيه را قطع كرد ، زيرا در درون خانه آمد و به مقصود رسيد . و اينك كه طواف را بجاى آورده ، و نماز طواف را نيز گزارده ، و سعى بين صفا و مروه را كه مسلمين از بجا آوردن آن إبا داشتند ، إحيا فرموده ، و خود سعى فرموده ، و پيوسته أمر به سعى مىفرموده است ، « 2 » و الآن سعى خود
هامش
( 1 ) - در « فروع كافى » ج 4 ، ص 248 و ص 249 از حلبى از حضرت صادق عليه السّلام وارد است : و أحرم النّاس كلّهم بالحجّ لا ينوون عمرة و لا يدرون ما المتعة - الحديث .
( 2 ) - در « سيرهء حلبيّه » ج 3 ص 295 از « صحيح مسلم » آورده است كه : سبب نزول آيه :إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمااين بود كه : مهاجرين در زمان جاهليّت ، إهلال حجّ را از نزد دو بت ( أساف و نائلة ) كه در كنار شطّ دريا قرار داشت انجام مىدادند و از آنجا مىآمدند و بين صفا و مروه طواف مىكردند و سپس سر مىتراشيدند ، و چون اسلام آمد مهاجرين ناگوار دانستند كه بين صفا و مروه سعى كنند و آن را از أمر جاهليّت مىپنداشتند ، و خداوند اين آيه را فرستاد كه سعى بين صفا و مروه از شعائر خداست ، و بطلان إهلال از نزد آن دو بت و احرام از نزد بت موجب بطلان اصل سعى نيست و سعى در اسلام امضاء شده است . و بعضى گفتهاند : سبب نزول اين آيه آن بود كه انصار در جاهليّت إهلال و احرام خود را براى بت منات انجام مىدادند و كسى كه از منات محرم مىشد ، سعى بين صفا و مروه را نمىنمود و