ناپذيرفتنى خداوند متعال است ، تا هنگامى كه آسمانها و زمين برپاست « 1 » .
[ فوائد و منافع ماههاى قمرى ]
مرحبا بر اين دينى كه تاريخش چنان دقيق و منظّم است ، كه امروز كه روز چهارم ربيع الثانى يكهزار و چهارصد و پنج هجريّهء قمريّه است ، در تمام نقاط عالم ، و در ميان همهء مسلمانان جهان ، بدون هيچ اختلافى همين روز ، و همين ماه ، و همين سال است .
حال در مىيابيم كه چگونه دست استعمار كوشيده است كه اين تاريخ قويم را بر هم زند ، و يا بر اساس ماهها و سالهاى شمسى ، گرچه مبدأ هجرت بجاى خود باقى باشد ، و يا بر اساس تبديل تاريخ هجرى به مسيحى ، و يا به تاريخ شاهنشاهى ، اين وحدت را قطع كند ، و اين ريسمان متين را ببرد . قطع الله أيديهم و تبّت كلمتهم و لعنوا بما قالوا و بما عملوا ، و ثبّت الله المؤمنين بدينهم القويم و صراطهم المستقيم و أعلى كلمة المسلمين ، و هى الكلمة العليا .
دوّم از منافعى كه از سالها و ماههاى قمرى به نظر مىرسد ، تطوّر اعمال أفراد مسلمان است در تمام فصول و اوقات مختلفهء سال . مثلا روزهء ماه رمضان پيوسته در سنوات فصول گردش مىكند . و مسلمان روزهدار در زمستان و بهار و تابستان و پائيز روزه مىگيرد ، بدون إمكان هيچگونه تخلّفى . و بنا بر اين علاوه بر آنكه مزاج و طبع او در فصول اربعه نياز به روزه در فصول اربعه دارد - طبق برداشت أحكام و قوانين از أصل فطرت - و منافع صحّى روزه به طور كامل عائد او مىشود ، مزاج و طبع و إرادهء او را آماده براى گرسنگى در اوقات طولانى و گرم نيز مىكند ، و بنابراين جهاد فى سبيل الله كه واجب و همگانى و براى پير و جوان است ، و اختصاص به فصل سرما و اعتدال هوا ندارد ، و چه بسا ممكن است در تابستان گرم واقع شود ، و لازم مىآيد كه امّت مسلمان در شرائط سخت گرما و طولانى بودن روز ، و يا سرما و شدّت آن از
هامش
( 1 ) - و روى همين اساس است كه شيخ طبرسى در تفسير « مجمع البيان » ، طبع صيدا ، ج 2 ص 28 پس از تفسير اين آيه مباركه گويد : و فى هذه الآية دلالة على أنّ الاعتبار فى السّنين بالشّهور القمريّة لا بالشّمسيّة ، و الأحكام الشّرعيّة معلّقة بها ، و ذلك لما علم اللّه سبحانه فيه من المصلحة ، و لسهولة معرفة ذلك على الخاصّ و العامّ : « و در اين آيه دلالت است بر اينكه معتبر در شريعت خداوندى ماههاى قمرى است نه ماههاى شمسى و احكام شرعيّه منوط و مربوط به ماههاى قمرى است . و اين به جهت آنست كه خداوند سبحانه مىدانسته است كه در آن مصلحتى است ، و نيز به جهت آسانى شناسائى آن براى خواصّ و براى عامّهء مردم .