آگاه باشيد ! تمام امور و سنّتهاى جاهليّت را من در زير گام خود نهادم ، و خونهائى كه در جاهليّت ريخته شده ، همگى زير قدم نهاده شده ، و قصاص ندارد . و أوّلين خونى را كه من قصاصش را ساقط كردم از خونهاى ما كه در جاهليّت ريخته شد ، خون پسر ربيعة بن حارث بن عبد المطّلب است ، - و او رفته بود تا از طائفهء بنى سعد دايهاى طلب كند ، او را طائفهء هذيل به قتل رسانيدهاند - ( و چون مسلمان نبوده است قصاص ندارد گرچه پسر عموى پيغمبر بوده است ) و رباهائى كه در جاهليّت تعهّد به آن شده است ، همگى را از اعتبار انداختم ، و أوّلين ربا و منفعت پولى را كه از اعتبار انداختم و زير قدم خود قرار دادم ، رباهائى است كه عموى من عبّاس بن عبد المطّلب از مردم مىخواهد ، تمام اين منفعت پولها و رباها را ساقط كردم .
اى مردم تقواى خدا را پيشه سازيد دربارهء نگاهدارى و حمايت از زنان ! زيرا كه شما به أمانت خدا آنها را به حبالهء نكاح خود در آورديد ! و به نام خدا و كلمهء خدا آميزش و مواقعهء با آنان را بر خود حلال كرديد ! و حقّ شما بر ايشان آن است كه هيچكس را كه شما ناپسند داريد ، در منزل و خوابگاه شما وارد نسازند ، و اگر چنين كردند ، بزنيد آنها را زدنى كه آنان را به تعب و مشقّت و اذيّت شديد نيفكند . « 1 » و حقّ ايشان بر شما آن است كه طعام و لباس آنها را به طور پسنديده و شايسته بدهيد ! و من در ميان شما باقى گذاردم چيزى را كه اگر به آن تمسّك كنيد گمراه نخواهيد شد ، و آن كتاب خداست .
و شما دربارهء من مورد سؤال و پرسش قرار خواهيد گرفت ! پس شما چه خواهيد گفت ؟ ! مخاطبان به خطبه گفتند : ما شهادت مىدهيم كه تو تبليغ رسالات خدا را كردى ، و ابلاغ نمودى ، و تكاليف خود را ادا كردى و به تعهّد خود عمل نمودى ، و
هامش
( 1 ) - ضربا غير مبرّح : برّح به الأمر : أتعبه و جهده و أذاه أذى شديدا .