نظير اين ترس و واهمه از تنگى معيشت را مؤمنان در صدر اسلام داشتند ، كه اگر از رفت و آمد مشركين به مكّه و مسجد الحرام نهى شود ، مؤمنان مكّه در عسر و ضيق معيشت خواهند افتاد ، خداوند اين آيه را فرستاد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا وَ إِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شاءَ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
( آيه 29 از سورهء 9 : توبه ) .
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، مشركان نجس هستند ، و بعد از اين سال نبايد به مسجد الحرام نزديك شوند ، و اگر شما خوف و هراسى از تنگدستى و عائلهمندى داريد ، پس به زودى خداوند اگر بخواهد شما را از فضل خود غنى و بىنياز مىگرداند ، و خداوند داناست ، و كردار و رفتارش از روى حكمت است » .
پنجم - از ناحيهء اختصاص حجّ تمتّع به موارد خوف ، كه بنا بر اين در حال عدم خوف ، تمتّعى نيست .
در « الدّرّ المنثور » آورده است كه : أخرج مسلم عن عبد اللّه بن شقيق ، قال : كان عثمان ينهى عن المتعة ، و كان علىّ يأمر بها ، فقال عثمان لعلىّ كلمة ، فقال علىّ عليه السّلام : لقد علمت أنّا تمتّعنا مع رسول اللّه صلّى اللّه عليه [ و آله ] و سلّم ، قال : و لكنّا كنّا خائفين « 1 » .
« مسلم از عبد اللّه بن شقيق تخريج كرده است كه او گفت : عثمان پيوسته مردم را از حجّ تمتّع نهى مىكرد ، و على عليه السّلام پيوسته به حجّ تمتّع أمر مىنمود ، عثمان به على جملهاى گفت ، على در جواب فرمود : مىدانى كه ما با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم حجّ تمتّع انجام داديم ، عثمان گفت : و ليكن ما در آن وقت ترسناك بوديم » .
و نيز در « الدّرّ المنثور » آورده است كه : أخرج ابن أبى شيبة و ابن جرير و ابن المنذر عن ابن الزّبير أنّه خطب فقال : يا أيّها النّاس و اللّه ما التّمتّع بالعمرة إلى الحجّ
هامش
( 1 ) - « تفسير الدّرّ المنثور » ج 1 ، ص 216 ، و « تفسير الميزان » ج 2 ، ص 91 .