قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ
« 1 » .
« بگو ( اى پيامبر ) اگر شما چنين هستيد كه خداوند را دوست مىداريد ، پس بنابر اين بايد از من پيروى كنيد ، تا خداوند نيز به شما محبّت داشته باشد ، و گناهان شما را بيامرزد » .
آمرزش گناه عبارت از رفع موانع طريق و آلودگيهاى نفسانى است ، كه موجب چرك و كثافت بر روى دل مىشود ، و محبّت خدا عبارت از جذبهاى است كه به سوى مؤمن مىرسد ، و پيوسته او را به سوى خدا مىكشد .
بايد دانست كه عبادت بر سه قسم ممكن است واقع شود : اوّل ، به جهت ميل و طمع به بهشت ، دوّم ، به جهت ترس از دوزخ ، سوّم ، به جهت محبت به خداوند ، تقرّبا اليه و ابتغاء لوجهه ، نه به جهت طمع و نه به جهت ترس . و سالكين الى الله كه مقصدشان وصول به ولايت و محض عبوديّت است حتما بايد عبادات بلكه تمام كارهاى خود را به جهت سوّم كه عشق و محبّت به خداوند تعالى است انجام دهند .
زيرا نهايت و غايت از دو قسم اوّل و دوّم ، يا رسيدن به راحتى و يا تخلّص و دورى از عذاب و ناراحتى است . و بنابر اين مقصد و مقصود رسيدن به مشتهاى نفس است ، و توجّه به خداوند سبحانه براى حصول اشتهاى نفسانى است . و در اين صورت خداوند واسطهاى براى كاميابى و اميال نفسانى قرار گرفته است . و معلوم است كه واسطه از جهت نفس وساطت ، مقصود اصلى نيست ، بلكه مقصود عرضى و تبعى است ، و على هذا چنين عبادتى حقيقةً براى خدا نيست ، بلكه براى وصول به مشتهيات نفسانى است ، و ليكن حقّ عبادت كه براى حقّ است حقّا همان قسم سوم است ، كه طالبان ولايت بر آن و تيره تمشّى دارند .
محمّد بن يعقوب كلينى ، از علىّ بن ابراهيم ، از پدرش ، از ابن محبوب ، از جميل ، از هارون بن خارجة ، از حضرت صادق عليه السّلام روايت مىكند كه : قال : إنّ العبّاد ثلاثة : قوم عبدوا الله عزّ و جلّ خوفا ، فتلك عبادة العبيد ، و قوم عبدوا الله تبارك و تعالى طلب الثّواب ، فتلك عبادة الاجراء ، و قوم عبدوا الله عزّ
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران : 3 - آيه 31 .