ارتباط با ولايت كلّيّه است ، كه ازهرجهت سعه و احاطهاش بيشتر ، و قدرتش گستردهتر ، و تناهى او وسيعتر است .
و آن را أوّل ما خلق الله گويند ، كه حجاب أقرب و آئينهء تمام نماى ذات و صفات جمال و جلال حضرت اوست - جلّ و علا . و عالم كثرت از ملك و ملكوت ، و عقول ، و نفوس ، و عالم طبع ، از آنجا شروع مىشود ، و به وسيلهء گسترش ولايت در شبكههاى مختلف عالم امكان ، به تدريج از بالا به پائين ، و از قوى به ضعيف ، و از وسيع به ماهيّت ضيق و تنگ ، موجودات لباس وجود و هستى در برمىنمايند .
آن أوّل ما خلق الله كه آئينهاش از همهء موجودات گستردهتر ، و فراختر و وسيعتر است بطورى كه بدون هيچ كم و كاستى مىتواند از ذات و صفات حكايت كند آن ولايت مطلقه و كلّيّه است ، زيرا بنا به فرض ، حجاب أقرب ، و نزديكترين موجود از نظر قرب به ساحت أقدس كبريائى است .
و فرق او با خود ذات بارى تعالى ، همين است كه او عرضى و مجازى است ، و ذات اقدس ، ذاتى و حقيقى . چون غير از ذات خداوندى ، در عالم وجود هيچ مؤثّرى نيست . و على هذا آن اوّل ما خلق ، فرقش با ساير موجودات آن است كه سعه و گسترشش بسيار است ، نه آنكه از خود هستى دارد ، چنين نيست .
همه موجودات از أوّل ما خلق تا آخرين درجهء ماهيّات ضعيفه و كثيفهء امكانيّه همه فقير و نيازمند به خدا هستند ، بلكه عين فقر و نفس نياز و احتياجند . روح الأمين و ساير فرشتگان مقرّب نيز اينچنيناند ، و هيچ چيز در عالم امكان ، از اين قاعده مستثنى نيست ، و غير از ذات واجب الوجود همه ممكن الوجودند .
أوّل ما خلق الله در عين آنكه از همهء موجودات عالم پرورندهتر ، و قادرتر است ، باز آئينه است . آئينهء وسيعتر و نشان دهندهتر ، و كاملتر است . و هيچ گاه صفت آيتيّت و مرآتيّت از آن جدا نخواهد شد .
پس ولايت كلّيّهء إلهيّه ، عين ولايت خداست ، أصل يكى است ، در خداوند اصالت دارد و در ولىّ ، تبعيّت دارد . خدا خود را نشان مىدهد ، و ولىّ ، خدا را نشان مىدهد .
و عياذا بالله كسى مپندارد كه : ولايت ، به اعطاء خدا و استقلال در وجود ولىّ
امام شناسى (فارسى) — صفحة 129
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص١٢٩