تا آنكه گويد :
و لعلّك قد تبلغك عن العارفين أخبار تكاد تأتى بقلب العادة فتبادر إلى التّكذيب ، و ذلك مثل ما يقال : إنّ عارفا استسقى للنّاس فسقوا ، أو استشفى لهم فشفوا ، أو دعا عليهم فخسف بهم و زلزلوا ، أو هلكوا بوجه آخر .
و دعا لهم ، فصرف عنهم الوباء ، و الموتان ، و السّيل ، و الطّوفان ، أو خشع لبعضهم سبع ، أو لم ينفر عنهم طائر ، أو مثل ذلك ممّا لا تؤخذ فى طريق الممتنع الصّريح فتوقّف ، و لا تعجل ! فإنّ لأمثال هذه أسبابا فى أسرار الطّبيعة « 1 » .
يعنى : « و شايد به تو از ناحيهء بعضى از عارفيان اخبارى رسيده باشد ، كه نزديك باشد كه آن اخبار حكايت از كارهاى خارق عادت كند و تو بخواهى به تكذيب آنها مبادرت كنى ! مثل اينكه مثلا گفته شود : شخص عارفى براى مردم از خدا طلب باران كرد ، و باران آمد و مردم سيراب شدند ، و يا براى آنان طلب صحّت و شفا نمود ، و همگى شفا يافتند ، يا بر عليه آنها دعا كرد و نفرين نمود ، و آنان ، مثلا به خسف و فرو رفتن زمين ، و يا به زلزلهء شديد و يا به نوعى ديگر به هلاكت رسيدند .
و يا آنكه براى آنها دعا كرد ، و از آنان وباء برگشت ، و يا مرگى كه در بهائم پيدا مىشود ، از بهائم آنها برگشت ، و يا سيل و طوفان از آنها دور شد ، و يا براى بعضى از آنان حيوان سبع و درنده ، خاضع و خاشع شد ، و يا پرنده از آنان نگريخت ، و يا أمثال اينها ، از چيزهائى كه در طريق ممتنع صريح واقع نشده است .
پس در اين صورت درنگ كن ! و تعجيل به انكار منما ! زيرا از براى امثال اين امور ، اسبابى در اسرار عالم طبيعت وجود دارد » .
و پس از آن گويد : إنّ الأمور الغريبة تنبعث فى عالم الطّبيعة من مبادى ثلاثة : أحدها الهيئة النّفسانيّة المذكورة .
« امور و كارهاى غريب ، در عالم طبيعت از سه چيز پيدا مىشود ، يكى از آنها همان كيفيّت نفسانيّهء عرفاء است كه ذكر شد ، و آنگاه گويد : و السّحر من قبيل الأوّل ، بل المعجزات و الكرامات « 2 » .
هامش
( 1 ) - « شرح اشارات » نمط دهم كه در اسرار الآيات است ، و در طبع حروفى ، ج 3 ، ص 150 مىباشد .
( 2 ) - « شرح اشارت » طبع حروفى ، ج 3 ، ص 158 و 159 .