محّمد مفيد « 1 » و ديگرى از ابن عبّاس اين روايت را از رسول خدا نقل كرده است . « 2 » و نيز سيوطى اين حديث را از رسول خدا با مختصر اختلافى در لفظ ذكر كرده است . « 3 »
چهارم - رواياتى است كه از حضرت امام محمّد باقر " عليه السّلام " آمده است . على بن ابراهيم در تفسير خود با اسناد متّصل از ابو بصير و فضيل روايت كند كه : عن ابى جعفر عليه السّلام قال قال : انما نزلت :
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ *
يعنى رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم
وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ ،
إِماماً وَ رَحْمَةً
« 4 »
* .
الحديث .
« حضرت در اين آيه فرمودهاند : مراد از بيّنه رسول خداست و مراد از شاهد امير المؤمنين است ، و صفت امام و رحمت در آيه اختصاص به آن حضرت دارد نه به تورات ، ولى تقديم و تأخيرى شده تا صفت توراة شود
. پنجم - روايتى است كه از حضرت موسى بن جعفر " عليهما السّلام " وارد شده است . محمد بن يعقوب كلينى با سند متّصل خود از احمد بن عمر حلال روايت كرده است كه او گويد : سالت ابا الحسن عليه السّلام عن قول الله عز و جل :
أَ فَمَنْ كانَ عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ
فقال : امير المؤمنين عليه السّلام الشاهد من رسول الله
عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ
« 5 »
*
« حلال گويد : از تفسير اين آيه مباركه از حضرت موسى بن جعفر " عليهما السلام " سؤال كردم فرمود : اميرالمؤمنين عليه السّلام شاهد رسول خدا و رسول خدا صاحب بيّنه از طرف پروردگار خود بوده است . »
مراد از شاهد أمير المؤمنين « عليه السّلام » است به روايت قيس
ششم - روايتى است كه از قيس بن سعد بن عباده آمده است . سليم بن قيس هلالى كوفى گويد « 6 » : من اين حديث را از قيس بن سعد بن عباده در مشاجرهاى كه بين او و معاويه اتّفاق افتاد نقل مىكنم : قيس به معاويه گفت : در وقتى كه رسول خدا « صلّى الله عليه و آله و سلم » رحلت نمود ، انصار نزد ابو بكر آمدند و گفتند : آيا با سعد بن عباده بيعت
هامش
( 1 ) . " شواهد التنزيل " ج 1 ص 276 .
( 2 ) . " شواهد التنزيل " ج 1 ص 279 .
( 3 ) . " الدر المنثور " ص 324 .
( 4 ) . " غاية المرام " ص 361 حديث اوّل و نيز در همين كتاب ص 362 حديث هشتم از عياشى در تفسير خود از حضرت امام باقر عليه السلام نقل كرده است و در آخرش حضرت فرموده است : ثم أوصياؤه واحدا بعد واحد .
( 5 ) . " غاية المرام " ص 361 حديث دوم و " تفسير الميزان " ج 10 ص 199 . و در " كافى " بدين لفظ است : أمير المؤمنين عليه السلام الشاهد من رسول الله على بينه من ربه .
( 6 ) . اين روايت را ما در اينجا از " غاية المرام " نقل كردهايم ولى مفصلا و مشروحا با مقدمات مذاكراتى كه بين قيس و معاويه اتفاق افتاده است در " كتاب سليم بن قيس " از صفحه 199 تا صفحه 202 وارد است .