نگريستم و در سيما و چهره او دقت كردم ديدم چهره چهره مرد دروغگو نيست ، و اوّلين جملهاى را كه از او شنيدم اين بود كه مىفرمود : ايها الناس افشوا السلام ، و اطعموا الطعام ، و صلوا الارحام ، و صلوا بالليل و الناس نيام ، تدخلوا الجنة .
« اى مردم بر يكديگر همگى سلام ظاهر و آشكار بنمائيد ، و از طعام ، مردم را اطعام كنيد ، و صله رحمهاى خود را بنمائيد ، و در شب هنگام خوابيدن مردم نماز بخوانيد كه در اين صورت داخل بهشت خواهيد شد » . « 1 »
و رابعا - سياق جمله :
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ كَفَرْتُمْ بِهِ وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى مِثْلِهِ
دلالت دارد كه خطاب رسول خدا در اين جمله با بنىاسرائيل نبوده است .
و خامساً - انجيل از كتب يهود نيست و يهوديان ابداً انجيل را قبول ندارند بلكه به حضرت مريم نسبت عمل زشت مىدهند و حضرت عيسى را زنازاده مىدانند . در اين صورت طبق اين روايت چگونه ممكن است كه عبد الله بن سلام به جماعت يهود بگويد : من خدا را گواه مىگيرم كه محمّد همان پيغمبرى است كه شما علامتهاى او را در تورات و انجيل مىخوانيد ؟ !
از مجموع اين مطالب به دست مىآيد كه اين روايت مجعول است . و از همهء اينها گذشته رواياتى از طريق عامّه وارد است كه راجع به عبد الله بن سلام آيهاى در قرآن نازل نشده است و يا آنكه اين آيه راجع به او نيست . سيوطى گويد : ابن منذر از شعبى تخريج روايت كرده است كه او گفت :
ما نزل فى عبد الله بن سلام شىء من القرآن « 2 » « درباره عبد الله بن سلام هيچ آيه در قرآن نيامده است » . و نيز گويد : عبد الله بن حميد و ابن منذر از عكرمه تخريج روايت كردهاند كه در آيه
وَ شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ بَنِي إِسْرائِيلَ عَلى مِثْلِهِ
، قال : ليس بعبد الله بن سلام ، هذه الآية مكية فيقول من آمن من بنى اسرائيل كمن آمن بالنبى صلى الله عليه و آله و سلم « 3 » « عكرمه گفته است : اين آيه در مكه نازل شده است و راجع به عبد الله بن سلام نيست ، و آيه معنيش اين است كه آن كسى كه از بنى اسرائيل به تورات و حضرت موسى ايمان آورده است مثل كسى است كه از اين
هامش
( 1 ) . استيعاب ج 3 ص 922 .
( 2 ) . الدر المنثور 3 ج 6 ص 39 .
( 3 ) . همان مصدر .