بنابراين كفر حقيقى كه منتهى به استضعاف نمىشود - آن كفرى كه در آن انكار توحيد و تكذيب آيات خداوند است - فقط در ميان برخى از ايشان تمام مىشود نه دربارهء جميعشان .
خداوند تهديد به آتش مخلّد فرموده است كسانى را كه كفر ورزيدهاند و آيات خدا را نيز تكذيب نمودهاند :
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ .
« 1 »
« و آنان كه كافر شدهاند و آيات ما را تكذيب كردهاند ، ايشانند همنشينان و همصحبتان آتش كه در آن بطور جاودان زيست خواهند نمود . » إلى غير ذلك مِن الآيات .
و گفتار ما دربارهء اين جماعت از مردم در تفسير قَولِه تعالَى :
إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ
- الآية ( نساء : سورهء 4 ، آيه 98 ) مفصّلًا گذشت .
و شايد سرّ تبعيض مستفاد از قول خدا :
لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ
، ( كه همگى نصارى مورد تعذيب واقع نمىشوند ؛ بلكه عالمان و دانايان آنها در عذاب و آتش خلود مىيابند ) هم همين باشد .
و يا اينكه اشاره باشد به آنكه دستهاى از نصارى قائل به تثليث نمىباشند ،
هامش
مشركين آنچه كه شما ايشان را به سوى آن مىخوانيد ! خداوند است كه بر مىگزيند به سوى خود هر كس را كه بخواهد ، و هدايت مىكند به سوى خود هر كس كه وى به خدا رجوع كند . و متفرّق نگشتند مگر بعد از آنكه علم به سوى آنان آمده بود ، از روى بغى و تجاوزى كه در ميانشان وجود داشت . و اگر گفتارى از پروردگار تو پيشى نگرفته بود كه مردم را تا اجل مسمّى در دنيا نگه دارد ، تحقيقاً قضاء الهى بر آنها فرود آمده بود . و تحقيقاً كسانى كه پس از آنان وارث كتاب خدا شدند ، در شكّ و ريب نسبت به پروردگارت روزگار سپرى مىنمايند ! »
( 1 ) - ، آيه 39 ، از سورهء 2 : البقرة