و اشتمال هر يك بر همه از اين مقام مذكور ؛ لا جرم حكم قطع و فصل و هَجر و وصل كه در رتبهء اعداد و معدودات است از من منفىّ مىباشد .
و حكم زمان و مدّت كه از لفظ مَتَى فهميده مىشود همچنين در اين مقام من و حال من نمىگنجد . زيرا « مَتَى » و زمان در اين مقام من شرك است نسبت به كسى كه تعيين و تبيين وقت مىنمايد . و زمان را كه به من نسبت مىدهد ، از قبل و بعدو از پيش و پس جدا مىكند .
19 - و هيچ همتا و مثلى نيست براى من در هر دو عالم دنيا و عقبى كه آن مثل و شريك به خرابى آنچه را كه من بنا كردهام حكم نمايد ؛ و يا امر او امضاى فرمان مرا كند .
و اگر در جوهر و حكم و مرتبه براى من مشاركى باشد تا در احكام ايجادى با من موافقت و يا مخالفت نمايد ، موجب افتقار مىگردد ، و وجود يكى بيشتر نمىباشد و غناى حقيقى لازم ذاتى آنست ؛ افتقار در آنجا چطور مىتواند راه پيدا كند ؟
20 - و هيچ ضدّ و معاندى براى من وجود ندارد در دو عالم ظاهر و باطن ، و مخلوقات را در تفاوت خلقت در ميانشان اختلاف و تفاوتى نمىبينى !
ما تَرى فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ
؛ « 1 » يعنى در ايجاد خلق و در اعطاء وجود به آنان نمودن اصولًا در بين موجودات فرقى نمىتواند وجود داشته باشد .
فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ * ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خاسِئاً وَ هُوَ حَسِيرٌ
« 1 » . « 2 »
هامش
( 1 ) آيه 3 و 4 ، از سورهء 67 : الملك :الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ طِباقاً ما تَرى فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ * ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خاسِئاً وَ هُوَ حَسِيرٌ. « آن كسى كه هفت طبقهء آسمان را بيافريد . تو در آفرينش خداوند رحمن تفاوتى نمىبينى ! پس چشمت را بازگردان كه آيا در خلقت آنها نقصان و شكافى مىبينى ؟ ! سپس نيز چشمت را دو مرتبه بازگردان ، در آن صورت چشمانت حسرت زده