« لِسانِ الْجَمْعِ الإلَهىِّ ؛ فَإنَّ هَذا حَديثٌ إلَهيٌّ . وَ يَحْتَمِلُ أنْ يَكونَ عَلَى لِسانِ الْجَمْعِ الْمُحَمَّدىِّ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَيْهِ .
و حديث من آمده است به صحّت و ثبوت اتّحاد من كه روايت آن حديث در نقل ثابت و صحيح است ، نه ضعيف .
و آن حديث اشارت مىكند به آنكه محبّت حقّ مر بنده را و محبّت بنده مر حقّ را محقّق است ، بعد از آنكه بنده تقرّب و نزديكى طلبد به حقّ به گزاردن نوافل و فرائض عبادات . و موضع آن كه آن اشارت آگاهى مىدهد از اتّحاد ، در اين حديث سخت ظاهر است و صريح همچون نور آفتاب در وقت چاشتگاه و ميان روزى ؛ به آنچه گفته شده است كه : كُنْتُ لَهُ سَمْعاً .
و لفظ حديث آن است كه در صحيح بخارى و مسلم مذكور است كه :
هامش
فرموده ، و شيخ آن را استحسان بسيار كرده و در اين باب چيزى نوشته ، و شيخ سعيد آن نوشته را بعينه بر سبيل تبرّك و تيمّن در ديباجهء شرح فارسى خود درج كرده است . و ثانياً از براى تعميم و تتميم فائده ، آن را به عبارت عربى نقل كرده و فوائد ديگر بر آن مزيد ساخت . جزاه اللهُ عن الطّالبين خيرَ الجزاء .
و وى را تصنيف ديگرست مسمّى به « مناهج العباد إلى المعاد » در ميان مذاهب ائمّهء اربعه رضوان الله عليهم أجمعين در مسائل عبادات و بعضى معاملات كه سالكان اين طريق را از آن چاره نيست ؛ و در بيان آداب طريقت كه بعد از تصحيح احكام شريعت ، سلوك راه حقيقت بى آن ميسّر نيست . و الحقّ آن كتابى است بس مفيد كه ما لا بدّ هر طالب و مريد است - إلخ .
فهذا الفرغانىّ ، شيخُهم السّعيد المسعود ، و حَبرُهم الحميد المحمود ؛ قد أثبتَ هذا الخبرَ النّافحَ كالازهار و الوُرود العاطِر ، كالقُتار السّاطِع من العود . فالعجبُ كلُّ العجب من الجاحد العَنود ، و المنكر الكَنود ؛ كيف لا يَزعُه وازعٌ عن الإنكار و الجُحود ، و لا يَصرفهُ صارفٌ عن البغى و المُرود ! و اللهُ العاصمُ عن شرِّ كلِّ معاندٍ حسودٍ لدودٍ ، و هو الواقى عن زيغِ كلِّ حيودٍ ميودٍ