عينى » « 1 » بحث نمودهام .
روايات مرويّه از كتب عامّه درباره حديث « لَا يَزَالُ الْعَبْدُ »
و امّا از عامّه : بخارى در كتابُ الرّقاق ، بابُ التّواضع روايت كرده است . « 2 »
و راغب اصفهانى در « مفردات » در كتابُ القاف در مادّه قرب ذكر نموده است و گفته است : و بر اينگونه از قرب ، پيغمبر عليه الصّلوة و السّلام از خداوند تعالى حكايت كرده است كه :
مَنْ تَقَرَّبَ إلَىَّ شِبْراً ، تَقَرَّبْتُ إلَيْهِ ذِرَاعاً . « كسى كه به قدر يك وجب به من نزديك شود ، من به قدر يك ذراع به او نزديك مىشوم . »
و ايضاً حكايت پيامبر از خداوند كه : مَا تَقَرَّبَ إلَىَّ عَبْدٌ بِمِثْلِ أَدَاءِ مَا افْتَرَضْتُ عَلَيْهِ - تا آخر خبر . « 3 »
أحمد بن حنبل از عبد الواحد : مولى عُروه ، از عروه ، از عائشه روايت نموده است . « 4 »
بيان و تفسير خبر « لَا يَزَالُ الْعَبْدُ » در كتب اساطين و اعلام اهل عرفان
شيخ عزيز الدّين نَسَفىّ در كتاب « الإنسان الكامل » درباره اين حديث در سه محلّ بحث نموده است :
اوّل : چون در عقل و درجات آن بحث مىكند ، عقل اعلى و ارقى را در كسى مىداند كه به حديث قدسى : كُنْتُ لَهُ سَمْعاً وَ بَصَراً وَ يَداً وَ لِسَاناً ، بِى يَسْمَعُ وَ بِى يُبْصِرُ وَ بِى يَبْطِشُ وَ بِى يَنْطِقُ متحقّق شده باشد .
دوّم : چون در مقام بيان مشكوه بر مىآيد ، شرح مىدهد تا مىرسد به
هامش
( 1 ) در ضمن تذييل بر مكتوب ششم مرحوم سيّد ، ص 299
( 2 ) « صحيح » بخارى ، طبع بولاق ، ج 8 ، ص 105
( 3 ) « المفردات فى غريب القرآن » با تحقيق محمّد سيّد گيلانى ، مطبعهء مصطفى البابى الحلبى ، ص 399 ، ستون سمت چپ
( 4 ) « مسند أحمد حنبل » دار صادر ، المكتب الإسلامى - بيروت ، ج 6 ، ص 652