هر سرو قد كه بر مه و خور ، حسن مىفروخت * چون تو درآمدى پى كار دگر گرفت
زين قصّه هفت گنبد افلاك پرصداست * كوتهنظر ببين كه سخن مختصر گرفت
حافظ تو اين سخن ز كه آموختى كه يار * تعويذ كرد شعر تُرا و به بر گرفت « 1 »
بايد دانست كه چون تقرّب بنده به خداوند عزّ و جلّ حاصل گردد حجابهاى نفسانى او از ميان برداشته مىشود . قرب به خدا يعنى بىپرده بودن . تقرّب به خدا يعنى انجام دادن فعلى كه موجب رفع حجاب شود .
تمام عباداتى را كه انجام مىدهيم بايد به نيّت تقرّب به سوى او بوده باشد ، و گرنه آن عبادت باطل است و به پشيزى ارزش ندارد ، گرچه پيكرهء عمل درشت و چشمگير بوده باشد .
قرب به خداوند ، قرب مكانى و يا زمانى و يا سائر امور طبيعى نيست . چرا كه خداوند محلّى ندارد تا انسان بدان محلّ نزديك گردد . و در زمانى واقع نمىباشد تا انسان بدان زمان خود را نزديك نمايد . مكان و زمان و سائر عوارض و جواهر ، مخلوق و آفريدهء خدا هستند ، و در مشت قدرت وى قرار دارند .
وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ
. « 2 »
هامش
( 1 ) « ديوان حافظ » طبع پژمان ( سنه 1318 ) ص 36 ، غزل شماره 74
( 2 ) قسمتى از آيه 67 ، از سوره 39 : الزّمر :وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ .« و قدر و قيمت خداوند را آنطور كه بايد و شايد ندانستند ، درحالىكه تمامى زمين در روز بازپسين در مشت اوست . و آسمانها پيچيدهء دست قدرت او هستند . پاك و منزّه مىباشد خداوند ، و بلند مرتبه است از آن شريك و انبازى كه براى او قرار مىدهند . »