نخواهد بود ؛ هرگاه اين دگرگونى مربوط به سرنوشت ما باشد ، بايد به وسيلهء خود ما ، كه همان اعمال نيك و بد ماست ، دگرگون گردد و بس ، و اين ، همان حقيقتى است كه دربارهء آن دانشمندان به تفصيل سخن گفتهاند .
هدف از پا فشارى دربارهء امكان دگرگون ساختن سرنوشت ، ردّ منطق يهود است كه براى جهان و بشر ، بيش از يك تقدير قائل نبودند و به اصطلاح قرآن ، خدا را دست بسته معرفى مىكردند و قدرت او را محدود مىساختند . نتيجهء انتشار چنين اعتقادى جز استيلاى يأس و نوميدى بر بشر چيز ديگرى نيست ، در صورتى كه اعتقاد به « بداء » و اين كه قسمتى از تقديرات انسان دگو گون شدنى است ، اميد و نشاط مىآفريند و سبب مىشود آدمى به كار خير بپردازد و به راه خير گام بگذارد .
همانطور كه تشريع « توبه » و « شفاعت » موجب باز گشت گروههاى گناهكار به راه خير و سعادت است و انكار اين دو موضوع تعداد گناه و گناهكاران را مىافزايد ؛ زيرا لازمهء آن اين است كه كسى كه در آغاز بلوغ دست به گناه زد ديگر راه بازگشت براى او نخواهد بود . همچنين تشريع « بداء » و اين كه انسان مىتواند تقديرى را با عملى دگرگون سازد و سرنوشت ديگرى را جاىگزين آن سازد ، وسيلهء گسترش اميد در بسيارى از طبقات است ، كه پاسى از عمر خود را در گناه و آلودگى يا ذلت و زبونى صرف كردهاند و به جهت اهميت آن بود كه تمام پيامبران آسمانى مأمور بودند به حقيقت « بداء » اعتراف كنند « 1 » .
دگرگونى سر نوشت در پرتو اعمال نيك
تغيير سرنوشت با عقايد مذهبى ما آميخته است و روايات هم گواهى مىدهند هر گاه افراد رو به درگاه خدا بياورند و از كارهاى ناروا دست بكشند و به
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 147 - 148 ، ح 3 و 5 . چنانكه مىفرمايد : « ما بعث اللّه نبيّاً إلّابتحريم الخمر و أن يقرّ للّه بالبداء » .