همهء موجودات براى خدا سجده مىكنند
15 . « وَلِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمَواتِ وَ الأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ ظِلالُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالاْصَالِ ؛ « 1 »
آن چه در آسمانها و زمين است و همچنين سايههاى آنها ، صبح و شام از روى ميل يا اجبار ، براى خدا سجده مىكنند » .
با مراجعه به آيات قرآن ، روشن مىگردد كه همهء موجودات جهان ، سه وظيفهء خطير خود را در برابر خداوند بزرگ انجام مىدهند كه عبارتند از :
1 . همهء موجودات جهان ، خدا را « تسبيح » مىگويند ؛
2 . سراسر هستى خدا را « حمد و ثنا » مىگويد ؛
3 . تمام موجودات جهان براى خدا « سجده » مىكنند .
قرآن هر سه مطلب را يعنى « تسبيح » و « حمد » و « سجده » را براى هر موجودى ثابت مىنمايد و فرق هر يك از ديگرى كاملًا روشن است :
تسبيح خدا اين است كه او را از هر عيب و نقص پيراسته سازيم و وجود او را از هر عيبى منزه و مبرا بدانيم .
مقصود از حمد خدا اين است كه خدا را در برابر صفات كمال و جمال و
هامش
( 1 ) . آغاز روز را « غدو » و آخر آن را « اصيل » مىنامند و « آصال » جمع « اصُل » بر وزن رُسُل و آن جمع « اصيل » است و در حقيقت از آغاز وقت عصر تا لحظهء غروب آفتاب را « اصيل » مىگويند . ر . ك : راغب ، مفردات ؛ مجمع البيان .