جهانيان را به عظمت او رهبرى مىكند و فرشتگان آسمانها او را ستايش و تنزيه مىنمايند ، شايستهء عبادت و پرستش است يا ، اجسام بىروح زمينى و آسمانى كه سراپا نقص و احتياج و نياز هستند ؟
قرآن براى عامل ديگر ، كه انسان را به عبادت و پرستش خدا دعوت مىكند ، با مثال لطيفى كه در آيهء 14 وارد شده است ، اشاره مىنمايد و مىفرمايد :
« دعوت حق ، از آن اوست » .
قرآن با اين جمله ، دو نوع دعوت و اظهار نياز ثابت مىكند : يكى حق و ديگرى باطل . هر گاه انسان نياز خود را به مقامى اظهار كند كه بينا و شنوا و قادر و توانا باشد وى مىتواند نياز او را بر طرف كند ، چنين دعوت و عرض حاجتى ، حق خواهد بود و غير آن باطل و بىحاصل شمرده خواهد شد .
سپس مىگويد : ستايش و پرستش مخصوص مقامى است كه بتواند نياز ستايش كننده را بر طرف سازد و چنين شخصى جز خدا ، كسى ديگر نيست .
توقع كمك از بتها به سان توقع لب تشنهاى است كه در نقطهء مرتفعى مانند لب چاه بنشيند و دو دست خود را از آن نقطه به سوى آب دراز كند ، و انتظار داشته باشد كه آبى بر دارد و رفع عطش كند ، در صورتى كه بر اثر دورى ، هرگز به اين هدف نخواهد رسيد .
در اين مثال ، نكتهء لطيفى نهفته است و آن تشبيه انسان خداجو ، به تشنه لبى است كه دنبال آب مىرود همانطور كه طلبيدن آب براى شخص تشنه ، امرى طبيعى و فطرى است و هر نوع تحرك و فعاليت براى به دست آوردن آب ، انگيزهء ذاتى و درونى دارد ، همچنين خداجويى و توجه به مقام ربوبى و گرايش به سوى قدرت ما فوق طبيعى ريشهء فطرى دارد . و همانطور كه گاهى انسان در پيدا كردن آب بيراهه مىرود و يا سراب را به جاى آب مىپذيرد ، همچنين گاهى در تشخيص خداى واقعى خود دچار اشتباه مىشود و به خدا نمايان باطل و بىحاصل پناه مىبرد .
قرآن و اسرار آفرينش (تفسير سوره رعد) (فارسى) — صفحة 151
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٥١