تخطي إلى المحتوى الرئيسي

در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — صفحة 164

مساهمون:

ص١٦٤
فشرده سازند و از تهيهء هرگونه لوازم و ابزار جنگى كوتاهى نورزند و يادآور مىشود كه در ميان شما افرادى هستند كه به نام اسلام و ايمان ، تيشه به ريشهء اسلام مىزنند و براى برانداختن حكومت جوان اسلام نقشه مىكشند . با اين اختلاف در طرز بيان و هدف ، چه لزومى دارد كه ارتباط آنها را حفظ كنيم . علاوه بر اين ، آيات اين سوره در دو نوبت نازل شده‌اند ؛ مثلًا از آيهء 38 تا آخر سورهء ، در ماه رجب سال نهم هجرى نازل گرديده و 37 آيه از آغاز اين سوره ، در ماه ذىقعدهء همين سال نازل شده‌است و با اين فاصلهء زمانى ، لزومى ندارد كه ارتباط اين دو قسمت را حفظ كنيم و كيفيت تنظيم آيات اين سوره به اين نحو است كه آن‌چه ديرتر نازل شده در آغاز سوره و آن چه قبلًا نازل شده در قسمت بعدى قرار گرفته است و گواه ، فرق نظم كتبى قرآن با نظم نزولى آن است .

شأن نزول اين دو آيه

عموم مفسران معتقدند كه اين دو آيه و آيه‌هاى بعدى دربارهء غزوهء « تبوك » نازل شده است و « تبوك » منطقه‌اى است ميان « شام » و « مدينه » و روى محاسبات دقيق امروز ، فاصلهء مدينه تا تبوك ، 610 و تا شام 1302 كيلومتر است . تاريخ‌نويسان اسلامى تقريباً همگى چنين نوشته‌اند : كاروانى از شام وارد مدينه گرديد و به پيامبر گزارش داد كه حكومت دست نشاندهء « روم » در شام ، عازم تسخير و محاصرهء مدينه است و طليعهء سپاه آنها تا « بلقاء » رسيده است . اين خبر در ماه رجب سال نهم هجرت به پيامبر اكرم رسيد . بسيج عمومى اعلان شد ، ولى شركت دراين جبهه از جهاتى براى مردم مشكلاتى فراوان داشت : 1 . هنوز چيزى از غزوهء « حنين » و « طائف » نگذشته و خسارت‌هاى آن دو جنگ هنوز مرمت نشده بود .