از اموال آنها زكات بگير ، تا قلوبشان را پاك كنى » .
صريح آيه گواهى مىدهد كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مأموريت دارد كه برخى از اموال مردم را به عنوان صدقه بگيرد و باقىمانده را به خود آنها واگذارد . هرگاه انفاق تمام مازاد لازم بود ، گفتن چنين جملهاى « خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ ؛ قسمتى از اموال آنها را بگير » صحيح نبود و بهكار بردن « من » كه در لسان دانشمندان « من تبعيضى » ناميده مىشود بىجا و لغو مىگرديد .
2 . « وَالَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَكانَ بَيْنَ ذ لِكَ قَواماً ؛ « 1 »
بندگان خدا كسانى هستند كه ، هنگام بذل و بخشش زياده روى نمىكنند و در عين حال بخل نمىورزند و ميان اين دو معتدلند » .
هرگاه انفاق مازاد اموال يا فقط مازاد طلا و نقره لازم بود و هيچكس حق نداشت بيش از مورد لزوم خود ، چيزى را تملك كند در اين صورت دستور ميانه روى بى جهت مىگرديد .
3 . « وَلاتَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَلاتَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً ؛ « 2 »
دست خود را بسته به گردن مگذار ( كنايه از اين كه بخل مورز ) و از حد اعتدال در انفاق خارج مشو ، زيرا پايان اين كار حسرت است و ملامت » .
4 . « الَّذينَ . . . وَيُقِيمونَ الصَّلوةَ وَمِمّا رَزَقْناهُم يُنْفِقُونَ ؛ « 3 »
كسانى كه . . . نماز مىگزارند و از آنچه روزيشان كردهايم انفاق مىكنند » .
صريح آيه به حكم كلمهء « ممّا » اين است كه برخى از اموال خود را انفاق مىكنند .
بنابراين هرگاه در قرآن به آياتى برخورديم كه بهحسب ظاهر ، از انفاق
هامش
( 1 ) . فرقان ( 25 ) آيهء 67 .
( 2 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 29 .
( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 3 .