ثروت تعريف مىنمايد ، روى جهاتى است كه اكنون تذكر مىدهيم ؛ مثلًا اينكه مىفرمايد : « الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ سِرّاً وَعَلانِيَةً ؛ « 1 » كسانى كه اموال خود را شب و روز ، پنهان و آشكار ، انفاق مىكنند » و يا آيات ديگر كه به همين مضمون وارد شده است ؛ بدين منظور است كه اينگونه آيات ، انفاق ثروت معتنابهى است كه عرفاً در چنين موارد گفته مىشود كه فلانى تمام ثروت خود را در راه خدا داد ؛ در صورتى كه قسمتى از ثروت خود را انفاق كرده است ، ولى از آنجا كه اين انسان ، بيش از وظيفهء لازم انفاق نموده و آنچه را داده بيش از آن بوده كه براى خود نگاه داشته است ؛ از اين لحاظ گفته مىشود كه تمام اموال خود را در راه خدا انفاق مىنمايد .
نكتهء ديگر اينكه ، اين گروه از آيات كه بهحسب ظاهر دلالت دارند بر اينكه افراد متقى و يا مؤمن كسانى هستند كه تمام اموال خود را انفاق مىكنند ، متكفل بيان برنامهاى استحبابى است ، ولى هرگز حكم اجبارى و وجوبى نيست و از هر نظر ، با آيههايى كه دستور مىدهد قسمتى از اموال را در اختيار سائل و بينوا بگذاريد ، مخالف نخواهد بود .
اسلام نظر خود را دربارهء مقدار انفاق و خرج كردن ، در ضمن جملهء كوتاهى چنين بيان مىفرمايد :
« وَالَّذِينَ فِى أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسّائِلِ وَالمَحْرُومِ ؛ « 2 »
كسانى كه در ثروت آنها سائل و محروم سهمى دارند » .
بنابراين هرگاه بنا بود كه تمام مازاد را سائل و محروم ببرند ، گفتن اينكه سائل و محروم سهمى دارند ، صحيح نبود .
تفسير آيهء مورد بحث
ظاهر آيه مىرساند كسانى كه طلا و نقره را حبس مىنمايند و آن را در راه
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 274 .
( 2 ) . معارج ( 70 ) آيات 24 و 25 .