« مطبوعات ، راديو ، سينما و تبليغات را مىتوان چهار اصل اساسى ارتباطات ناميد ، زيرا اينها چهار روش بزرگ استفادهء مالى از طريق تأثيرات فكرى مىباشند . جاى خوش وقتى بود اگر چهار اصل يادشده باعث رشد مناسب منش انسانى مىگرديد ، ولى حقيقت امر چيز ديگرى است ؛ با وجود اينكه هريك از چهار اصل فوق به رشد ما كمك نمودهاند ، ولى هريك نيز از طريق فرمول خود ، از كسب رشد كامل روانى ما جلوگيرى نموده است و به عبارت بهتر ، هريك از چهار اصل ، نوعى عدم رشد فكرى را كه امكان سوء استفاده از آن ، موجود بوده ، در ما باز يافتهاند .
با درگيرى در روند سوء استفاده ، هريك از اين چهار نيروى مقتدر ، آنقدر مشغول بوده كه فرصت فكر كردن دربارهء نتايج درازمدت اجراى فرمول خود را نداشته است » « 1 » .
هنگامى كه اسلام ، انسان را دعوت به تفكر مىكند ، موضوع فكر را نيز يادآور مىگردد تا فكر و انديشه را در بيراهه به كار نبريم .
در آيهء مورد بحث ، موضوع تفكر را تدبّر در « آيات الهى » معرفى مىكند و مىگويد :
« إِذا ذُكِّرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ » ؛
وقتى در برابر آيات الهى قرار گيرند .
در آيهء ديگر ، بندگان خدا را چنين توصيف مىكند :
« الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ
هامش
( 1 ) . رشد فكرى ، ص 270 .