خرد اوست » .
هر فردى از افراد سالم بشر ، داراى عقل طبيعى است كه به اصطلاح احاديث ، به آن عقل مطبوع مىگويند « 1 » ، ولى اگر همين عقل طبيعى ، در شرايط خاصى پرورش پيدا كند ، آدمى از يك عقل و تفكر اكتسابى برخوردار مىگردد .
در روانشناسى ، ثابت شده است كه چهار عامل در ساخت منش و شخصيّت انسان تأثير به سزايى دارند كه عبارتند از :
روزنامه ، راديو ، فيلم ( وسايل ارتباطجمعى ) و تبليغات ؛ محتويات اين چهار عامل در معمارى روح و روان انسان تأثير خاصى دارند و تأثير آنها در جهت موافق و يا مخالف رشد فكرى قابل انكار نيست .
اصولا خواندن و ديدن و شنيدن مهم نيست ، مهم اين است كه بدانيم چه مىخوانيم ، چه مىبينيم ، چه مىشنويم ؛ از اين نظر ، آيين اسلام در قلمرو خواندنيها و ديدنيها و شنيدنيها محدوديتهايى قائل شده و از آنچه مايهء تخدير فكر و انديشه و انحراف فكر انسانى است ، جلوگيرى نموده است .
« هارى اورستريت » روانشناس معروف ، دربارهء تأثيرهاى نامطلوبى كه از اين چهار عامل ، نصيب جامعههاى صنعتى گرديده است چنين مىگويد :
هامش
( 1 ) . امير مؤمنان مىفرمايد : « العلم علمان مطبوع و مسموع ، و لا ينفع المسموع إذا لم يكن المطبوع ؛ علم بر دو نوع است ؛ علم فطرى و طبيعى و علم مسموع كه از راه آموختن به دست مىآيد . » ( نهج البلاغه ، حكمت 238 ) .