از اينرو بايد نيروهاى اضافى را در اختيار ديگران بگذارد تا هم از هدر رفتن نيروها جلوگيرى گردد و هم از نيروهاى مقابل استفاده شود .
كسانى كه در جامعه ، علم و دانش بيشتر يا مال و ثروت انبوهترى دارند و از مواهب بيشترى برخوردارند ، مسؤوليت بيشترى نسبت به همنوعان خود كه به علم و ثروت آنان نيازمندند دارند ، درست است كه همهء اين نعمتها به ظاهر ، متعلق به خود آنهاست ، ولى بايد بدانند خود آنان نيز متعلق به جامعه و وابسته به آن هستند ، همه بايد از وجود و مواهب مادى و معنوى آنان بهرهمند گردند و استفاده كنند .
خلاصه ، انفاق در حدّ امكان و به صورت اقتصاد و ميانهروى از اصول عالى اسلام است كه در آيهء مورد بحث و در آيات ديگر به آن اشاره شده است ، چنانكه مىفرمايد :
« وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً
« 1 » ؛
دست خود را به گردنت مبند و آن را بهطور كامل هم باز مكن ، مبادا بهصورت ملامت شده و حسرت زده ، برجاى خود بنشينى » .
افرادى كه دست خود را به گردن خويش ببندند ، قدرت انفاق نخواهند داشت و كسانى هم كه همهء دست خود را بگشايند ، چيزى براى آنان باقى نمىماند ، در اين صورت ، مورد ملامت ديگران
هامش
( 1 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 29 .