تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كوه توحيد ( بررسى سير زندگي، افكار، آثار و ... سيد العارفين آيت الله سيد على آقا قاضى طباطبايى تبريزى (ره)) (فارسى) — صفحة 250

مساهمون:

ص٢٥٠
و به راستى دستيابى به اين منزلت ، تقوا ، تهذيب و مراقبات شديد اخلاقى ، و فكرى و عبادى را مىطلبد و ترديدى نيست كه اين منزلت ، بس شريف و متعالى است . به هر حال ، درك مقام و مرتبه عرفانى مرحوم قاضى ، نياز به روحى لطيف و ادراكى قوى دارد و جستجوى آن از لابلاى سطرهاى اندك اين نوشتار ، امرى ناميسر است و ما را تنها چشيدن از بارش گسترده عرفان و حكمت او ، مقدور است .

ظرفيت و اعتدال

يكى از برجسته‌ترين ويژگىهاى سلوك عرفانى آيت‌اللَّه سيد على آقا قاضى ، مقايسه با بسيارى از عارفان يا كسانى كه به عنوان عارف شناخته شده‌اند ، ظرفيت و استعداد روحى او و حركت در مسير اعتدال است . ظرفيت و تحمّل ، شرط زانو زدن در مكتب عرفان و پيمودن مراتب كمال عرفان است و اين چيزى است كه همگان واجد آن نيستند . كم نبودند كسانى كه قدم در مسير عرفان نهادند و همانند فردى كه فاقد حسّ بويايى باشد از بوستان عرفان ، تنها عطر يك گل را لذّت نبردند و يا با بوييدن يك گل ، چنان مدهوش و از خود بىخود شدند كه توان برداشتن گام ديگر را از دست داده و دوام نياوردند . آنان كه داراى ظرفيت روحى نباشند ، در وادى عرفان به افراط و تفريط گراييده و به شطحيات رو آورده و قادر به جمع بين عالمِ وحدت و كثرت نمىباشند . و او خود براستى ، در نهايت اعتدال بود . با اين كه لحظه‌هاى سكوت را از ذكر خدا معطّر مىكرد ، به هنگام ارشاد و هدايت و ترويج دين ، از هيچ تلاش و كوششى فروگذار نمىشود . و در برخوردهاى اجتماعى ، چنان متخلق به اخلاق اسلامى و آداب اجتماعى بود و چنان با تواضع و فروتنى از سخن و ايده ديگران استقبال مىنمود كه اخلاق نيكش از شدّت لطافت ، نسيم را شرمنده مىكرد . او همانند ، بسيارى از عارف نمايان بىمايه نبود كه تنها نگران خود باشد ، بلكه او نگران آينده اسلام و جوامع اسلامى بود . در اين راستا ، تنها به نگرانى و دلسوزى اكتفا