معرفت نباشد ، زيانى برماست ، چرا كه چشم بستن برآفتاب ، نه قدر او مىكاهد ، كه رهپوى شب گرد را در ظلمت خويش ، سرگردان وا مىنهد !
عارفان و ربّانيانى چون آقا سيدعلى ، اسوه و آموزگار كمالند و زندگى و منش آنان روشن و روشنگر است .
در ساحت عرفان و حكمت عملى
عالَم اسلام ، در طول تاريخ خويش ، عالمان و انديشهوران بزرگى را شاهد بوده كه هر يك در رشتههايى از علوم تخصّص داشتهاند . و نيز عارفان و سالكان و زاهدانى را ديده كه هر يك سلوكى ويژه اخلاقى شايسته داشتهاند ، پس در اين ميان ، كسانى كه جامع علم و عرفان ، دانش و تقوا و معرفت و اخلاق و حكمت نظرى و حكمت عملى بوده و اين همه را همپاى هم و در اوج دارا باشند اندك و انگشت شمارند . مَثَلِ اينان ، چون تك ستارگان درخشانى است كه در ميان انبوه ستارگان ، درخشش و جلوهاى خاص دارند و در پنهاى گسترده تاريخ ، با فواصلى به طول قرنها با آنان مىتواند روبرو شد .
آيت اللَّه آقا سيدعلى قاضى طباطبائى رضوان اللَّه عليه ، بىترديد يكى از آن نوادر روزگار بود كه در عصر خويش درخشيد و تا مدّ بصر و بصيرت خود ، عالمى را روشن و تابناك ساخت . در ميان ابعاد جامعيت مرحوم قاضى ، اين بعد علمى و معنوى و اخلاقى و عرفانى او ، از اهميت ويژهاى برخوردار است . او ، در اين عرصه اسوهاى بىبديل براى حوزههاى علمى است كه امروز بيش از هر زمان ديگر به معنويت و اخلاق و عرفان نيازمندند . شكوه دانش و روح عرفان و نور تقوا و لطافت اخلاق ، چنان در وجود « آقا سيد على » عجيين شده بود كه شاهدان خويش را به تكرار كلام على ( ع ) وا مىداشت كه مىفرمود :
« امّا اللّيل فصافّون اقدامهم . تالين لِا جزاء القرآن يرتلّونها ترتيلًا ، يَزّ به انفسهم و يستتيرون به دواء و دائهم . . . و امّا النّهار فحلماءُ علماءُ ، ابرارُ اتقياء قدْ بَراهُمُ الَخْوفُ بَرْىَ القداح . . . قُرّةُ عينه لايزل ، و زهادُتهُ فيما لا يبقَى ، يمرْج الجِلْمِّ بالعلم ، و الَلقْولَ بالعمل . . . » « 1 »
هامش
( 1 ) - - « نهج البلاغه » ، صبحى صالح ، ص 304 . .