5 - براى اجرا كننده صيغه عقد شرط نيست مفهوم صيغه را بهگونهاى تفصيلى بداند ، بلكه كافى است به همين نكته آگاهى داشته باشد كه مفهوم اين صيغه انشاء نكاح وتزويج است ، ولى با اين حال ، احوط ، داشتن آگاهى تفصيلى است .
6 - موالات يعنى پى در پى بودن ايجاب وقبول شرط است ، بدينمعنى كه لفظ قبول مستقيماً و بدون فاصله پس از ايجاب ذكر گردد ، ومعيار اين است كه نزد عرف پى درپى بودن صدق كند ، واگرفاصلهاى در آن باشد كه عرفاً خللى به پى در پى بودن آن وارد نكند صحيح است ، چنان كه يكى از دو طرف پيشدستى كند و بگويد : « انكحتك نفسى » و طرف ديگر چيزى نگويد مگر پس از آن كه سرپرستش او را نصيحت كند تا قانع شود و بگويد « قَبِلت » ، زيرا اين فاصله ميان ايجاب وقبول با شرايط عقد تناسب دارد .
7 - يكى بودن مجلس ايجاب وقبول شرط نيست « بدين معنى كه صيغه عقد در يك مكان جارى شود » .
پس اگر طرف قبول در مجلس حضور نداشته باشد و طرف ايجاب عبارت ايجاب را تلفظ كند ، و طرف قبول پس از شنيدن خبر آن ، بگويد : « قَبِلتُ » عقد صحيح خواهد بود ، به شرط آن كه فاصله طولانى در ميان نيفتد ، ومعاقده ومعاهده صدق كند ، چنان كه اگر او را مورد خطاب قرار دهد واو در مكان ديگرى باشد ولى صداى او را مىشنود ، و بدون فاصله زياد « قَبِلتُ » را بگويد عقد ، صدق مىكند . و از همين رو عقد ، به وسيله تلفن يا فكس يا تلگراف يا پست الكترونيكى « ايميل » به شرط صدق عرفى عقد ، صحيح خواهد بود .
ب - شرايط عاقد
1 - درعاقد ، يعنى جارى كننده صيغه عقد ، برخوردارى از كمال « كه به بلوغ وعقل محقق مىگردد » شرط مى باشد ، خواه براى خود عقد كند يا براى ديگرى ، چه به عنوان وكيل باشد يا ولى وسرپرستشرعى ، و يا فضولى . » « 1 »
2 - بر اين اساس عقد كودك يا مجنون يا مست ، اعتبارى ندارد و احتياط ، عدم اعتبار عقد انسان مست است حتى اگر پس از به هوش آمدن آن را قبول كند .
هامش
( 1 ) - عاقد فضولى ؛ عاقدى است كه صيغه عقد را بدون اذن ولى براى خود ياديگرى جارى كند وجزئيات بيشتر آن به زودى خواهد آمد .