تخطي إلى المحتوى الرئيسي

احكام معاملات (فارسى) — صفحة 420

مساهمون:

ص٤٢٠
منزل مسكونى يا كلينيك پزشكى بهره برد ، و همچنين مانند زمينى كه جهت زراعت و كاشت و ياساخت و ساز قابل استفاده است ؛ اگر در اين گونه موارد مراد عاريه يكى از وجوه استفاده باشد ، استفاده خاص از آن بايد در قرارداد معين شود ، كه در اين صورت عاريه گيرنده بايد به آن پايبند باشد . اما اگر منظور استفاده از مورد عاريه بطور مطلق و نه محدود به يك مورد باشد ، جايز است كه در قرارداد به عموميّت آن تصريح شود ، مانند اينكه گفته شود : « اين زمين را به تو عاريه مىدهم تا از آن در هر راهى كه از نظر شرعىمباح است استفاده كنى » همچنانكه جايز است قرارداد عاريه به نحو مطلق و بدون اشاره به اختصاص يا عموميت استفاده از مورد عاريه بسته شود ، مانند اينكه بگويد : « اين زمين را به تو عاريه دادم » كه در اين صورت عاريه گيرنده مىتواند از آن به هر نحوى كه مىخواهد بهره ببرد . 20 - اگر عاريه گيرنده از استفاده خاص مورد نظر عاريه دهنده در قرارداد تجاوز كند واستفاده‌ى ديگرى از آن كند « مانند اينكه در زمينى كه براى زراعت است خانه‌اى بسازد » و يا در نحوه بهره بردن از آن تعدى كند « مثل اينكه كاميونى را كه تنها ظرفيت حمل پنج تن كالا را دارد بيشتر از اين بار بزند » در اين صورت او غاصب و ضامن است و مى بايست اجرت استفاده بيشتر از حد معيّن شده را به عاريه دهنده ، بپردازد .

تكاليف عاريه دهنده

21 - عاريه دهنده بايد : اولًا : ضررى را كه به موجب فسخ قرارداد عاريه در زمانى نامناسب متوجّه عاريه گيرنده مىشود جبران كند ، « مانند كسى كه كاميون خود را به شخصى كه مىخواهد كالايى را از شهرى به شهرى ديگر ببرد عاريه دهد وسپس در حالى كه كاميون در نيمه راه است ، عاريه خود را مطالبه كند ، به گونه‌اى كه اين كار باعث شود عاريه گيرنده افرادى را براى پايين آوردن كالا از كاميون اجير كند وسپس‌كاميون ديگرى را براى انتقال كالا به مقصد اجاره كند ، يا مانند شخصى كه زمينش را براى زراعت به ديگرى عاريه دهد اما در اواسط فصل زراعت منصرف شده و زمين خود را مطالبه كند كه اين