فصل هيجدهم : وديعه « 1 »
رسول خدا ( ص ) مىفرمايد :
« لَيْسَ مِنَّا مَنْ أَخْلَفَ بِالْأَمَانَةِ »
« 2 » .
« كسى كه در امانت خيانت كند از ما نيست » .
ونيز فرمودند :
« الْأَمَانَةُ تَجْلِبُ الرِّزْقَ وَ الْخِيَانَةُ تَجْلِبُ الْفَقْرَ »
« 3 » .
« اداى امانت موجب زيادى رزق و روزى ، و خيانت در آن باعث فقر وتنگدستى مىگردد » .
و امام صادق ( ع ) نيز فرمودند :
« صَاحِبُ الْوَدِيعَةِ وَ الْبِضَاعَةِ مُؤْتَمَنَانِ »
« 4 » .
« كسى كه مالى را نزد خود به امانت « وديعه » دارد ، ونيز كسى كه مالى را براىتجارت ومضاربه در اختيار دارد ، مورد اطمينان وامين مىباشد » .
قرارداد وديعه چيست ؟
1 - قرارداد وديعه يعنى سپردن چيزى به ديگرى براى نگهدارى از آن يا به بيان كوتاهتر نايب گرفتن در نگهدارى چيزى .
به چيزى كه براى نگهدارى به ديگرى سپرده مىشود « وديعه » يا « امانت » گفته مىشود . ولفظ مُودِع « امانت گذار » به كسى كه مال خود را به ديگرى مىسپارد ، وواژه مودَع « امين » به كسى كه امانت را براى نگهدارى مىپذيرد ، اطلاق مىگردد .
هامش
( 1 ) - بايد توجه داشت كه عاريه غير از وديعه است اگر چه گاهى در فارسى برهر دو مورد لفظ امانت يا امانتىاطلاق مىشود ، زيرا همانگونه كه دربخش عاريه گفته شد عاريه آن است كه شخص شيئى را به ديگرى بدهد تا او از آناستفاده كند ، وسپس آن را به صاحبش بازگرداند . در حالى كه وديعه عبارتست ازاينكه يك نفر مالى را نزد ديگرى بگذارد و اين شخص بدون اينكه كوچكتريندخل و تصرف و يا حتى استفادهاى از آن كند آن شىء را نگهدارى كند . بنابراين عاريه دادن شىء به ديگرى براى استفاده از آن است درحالى كه وديعه دادن شىء به ديگرى براى نگهدارى از آن است . ( مترجم )
( 2 ) - وسائل الشيعه ج 13 ، احكام الوديعه ص 225 ، باب 3 ، ح 1 . الكافى ج 5 ، ص 133 .
( 3 ) - همان .
( 4 ) - همان ، باب 4 ، ح 1 . والفقيه ، ج 3 ، ص 304 .