فصل پانزدهم : دَين و قرض
مقدمه
قرض دادن يكى از بارزترين وجوه همبستگى در بين افراد اجتماع و از ظاهرترين مصداقهاى همكارى در امر پسنديده « تعاون بر نيكى » است ، كه به وسيله آن ثروتمندان پارهاى مسؤوليتهاى اجتماعى خود را در قبال محرومان متحمل شده و انجام مىدهند ، اين كار يكى از مستحبهاى مؤكد شريعت است ، بخصوص نسبت به افراد نيازمند ، و در كتاب وسنت تأكيد بسيارى در اين موردشده است وافراد جامعه ايمانى بر اين هميارى اجتماعى ترغيب شدهاند .
از امام صادق ( ع ) روايت شده است كه : رسول اللَّه ( ص ) فرمودند :
« مَنْ أَقْرَضَ مُؤْمِناً قَرْضاً يُنْظِرُ بِهِ مَيْسُورَهُ كَانَ مَالُهُ فِى زَكَاةٍ وَ كَانَ هُوَ فِى صَلَاةٍ مِنَ الْمَلَائِكَةِ حَتَّى يُؤَدِّيَهُ »
« 1 »
. « كسى كه به مؤمنى قرض دهد و تا زمانى كه « قرض گيرنده » از لحاظ مالى توانا شود صبر كند ومهلت دهد ، مال او در حال توسعه ورشد خواهد بود و در اين مدت تا زمانى كه قرضش ادا شود ملائكه به او درود مىفرستند » .
همچنين امام صادق ( ع ) مىفرمايد :
« مَا مِنْ مُسْلِمٍ أَقْرَضَ مُسْلِماً قَرْضاً حَسَناً يُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا حُسِبَ لَهُ أَجْرُهَا كَحِسَابِ الصَّدَقَةِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَيْهِ »
« 2 » « مسلمانى نيست كه به مسلمانى ديگر براى رضاى خدا قرض الحسنه بدهد مگر اينكه اجر آن مانند ثواب صدقه براى او حساب مىشود ، تا زمانيكه قرض او باز پرداخت شود . »
از سويى روايات شريف خوددارى مؤمن را از انجام اين عمل ، در حالى كه توانائى آن را دارد زشت وناپسند شمردهاند . از رسول خدا ( ص ) روايت شده است كه فرمود :
« مَنِ احْتَاجَ إِلَيْهِ أَخُوهُ الْمُسْلِمُ فِى قَرْضٍ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَفْعَلْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ رِيحَ الْجَنَّةِ »
« 3 »
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة ج 13 ، باب 6 ، ابواب الدين والقرض ص 87 ، ح 3 . و ثواب الاعمال ص 138 .
( 2 ) - وسائل الشيعة ج 13 ، باب 6 من ابواب الدين والقرض ص 87 ، ح 2 . مستدرك ج 12 ، باب 11 ، ص 365 .
( 3 ) - بحارالانوار ج 100 ، ص 138 ، باب 1 من ابواب الدين والقرض ح 1 . الفقيه ج 4 ، ص 15 والآمالى صدوق ص 429 .