فصل دوم : قواعد عمومى قراردادها
پيش درآمد :
خداوند مى فرمايد :
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ أُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيمَةُ الْأَنْعَامِ إِلَّا مَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ إِنَّ اللَّهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيدُ « 1 » .
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! به پيمانها « وقراردادها » وفا كنيد . چهارپايان « و جنين آنها » براى شما حلال شده است ؛ مگر آنچه بر شما خوانده مىشود « واستثنا خواهد شد » . و به هنگام احرام ، صيد را حلال نشمريد . خداوند هرچه بخواهد « ومصلحت باشد » حكم مىكند . »
از امام صادق ( ع ) درباره يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ پرسش شد ، ايشان عقود را مترادف « عهود » يعنى پيمانها دانستند . « 2 »
احكام :
1 - وجوب پايبندى به قرارداد ، به همان صورتى كه دوطرف نسبت به آن به تراضى دست يافتهاند ، در احكام قراردادها يك اصل محسوب مىشود وتخلّف از آن جايز نمىباشد ، چرا كه خداوند پايبندى به قراردادها را همچون ديگر پيمانها دستور داده است . « به عنوان نمونه ، در صورت توافق دوطرف برگونه ى پولى كه مىبايست ردّ وبدل شود ، و يا توافق بر گونه ى پيمانه يا واحد وزنى كه بايد به كار گرفته شود ، و يا توافق بر مدّت معيّنى در اجاره ، و يا توافق در چگونگى تحويل دادن كالا ، و يا تحويل دادن شئ
هامش
( 1 ) - سوره مائده ، آيه 1 .
( 2 ) - الميزان فى تفسير القرآن ، ج 5 ، ص 200 ، به نقل از تفسير برهان هاشم البحرانى ، ( طهران ) ، موسسه البعثه چاپ اول 1415 ق ، ج 2 ص 215 س 4 .