4 - اگر از روى سهو يا به گمان اينكه صدايى را كه مىشنود ، صداى امام نيست ، فاتحه و سوره را قرائت كند امّا بعد روشن شود كه آن صدا ، صداى امام بوده است ، نمازش باطل نمىشود .
5 - واجب است حمد و سوره در جماعت ، با صداى آهسته خوانده شود اگرچه در نمازى باشد كه با صداى بلند خوانده مىشود ، چه قرائت مستحبّ باشد ( مانند دو ركعت اوّل در صورت نشنيدن صداى امام ) يا واجب باشد ( مثل اينكه يكركعت يا دو ركعت از امام عقب باشد ) . و اگر مأموم از روى جهل يا فراموشى با صداى بلند بخواند ، نمازش باطل نمىشود .
دوّم - متابعت در افعال از امام
جايز نيست مأموم در افعال نماز از امام پيشى بگيرد يا خيلى زياد عقب بماند بگونهاى كه هيئت و صورت جماعت از بين برودبلكه واجب است از امام متابعت نمايد و متابعت ، وقتى تحقّق مىيابد كه عمل را مقارن و همزمان با امام و يا كمى بعدتر از امامانجام دهد .
جزئيات مسأله بشرح ذيل بيان مىشود :
1 - اظهر اين است كه متابعت از امام شرط صحّت جماعت است . پس اگر بر امام پيشى بگيرد يا آنقدر عقب بماند كه صورتجماعت از بين برود ، جماعت باطل ، امّا نمازش ان شاء اللَّه صحيح است .
2 - اگر مأموم از روى سهو يا به گمان اينكه امام سر برداشته است ، قبلاز امام سر از سجده يا ركوع بردارد ، واجب است بازگشته و از امام متابعت كند در صورتى كه امام همچنان در ركوع يا سجده باشد ، و دراين صورت نماز مأموم صحيح است .
3 - اگر قبلاز امام سر از ركوع يا سجده بردارد و سپس به متابعت از امام برگردد ولى قبلاز آنكه مأموم به حدّ ركوع يا سجده برسد ، امام سر از سجده يا ركوع بردارد ، ظاهر اين است كه نمازش صحيح است ولى احتياط مستحبّى مقتضى است كه نماز را بعداز اتمام ، اعاده نمايد .
4 - اگر دراين حالت از روى سهو يا به گمان اينكه به امام نمىرسد ، به متابعت از امام بازنگردد ، نمازش صحيح بوده و اعادهواجب نيست .
5 - اگر از روى عمد ، قبلاز امام سر از ركوع يا سجده بردارد جايز نيست به متابعت از امام بازگردد بلكه بايد منتظر امام بماند و اگر در همين فرض ، متابعت كرده و به ركوع يا سجده بازگردد ، بنابر احتياط واجب نماز را تمام و سپس اعاده نمايد مگر اينكه اينحالت در يك سجده اتّفاق افتاده باشد و بازگشت به آن هم از روى سهو باشد .
6 - اگر سر از سجده بردارد و ببيند كه امام در سجده است ، پس به خيال اينكه امام هنوز در سجده اوّل است ، به قصد متابعت ازامام به سجده برگردد ولى روشن شود كه امام در سجده دوّم
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 385
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٨٥