بوده است ، براى نمازگزار ، سجده اوّل حساب مىشود ولى اگر تصوّر كند كهسجده دوّم امام است ، پس دوباره به قصد سجده دوّم سجده كند ولى روشن شود كه سجده اوّل امام بوده است ، براى او سجده دوّمحساب مىشود امّا بايد قصد انفراد از جماعت كند و نمازش صحيح است ولى بنابر احتياط واجب بايد نماز را با جماعت به پايانبرساند و سپس در هر دو صورت اعاده نمايد .
7 - اگر از روى عمد قبلاز امام ، ركوع يا سجده كند جايز نيست به متابعت از امام بازگردد زيرا به زياد شدن عمدى منجر مىشودامّا اگر از روى سهو باشد ، متابعت كردن واجب است يعنى به حالت ايستاده يا نشسته بازگردد و سپس با امام به ركوع يا سجده برود و اگر دراينجا متابعت را از روى عمد يا سهو ترك كند ، نمازش باطل نمىشود .
8 - اگر امام سهو كند ، جايز نيست مأموم در سهو هم از امام متابعت كند مثل اينكه امام از روى اشتباه در ركعتى كه قنوت ندارد ، قنوت بخواند يا در ركعتى كه تشهّد ندارد ، تشهّد بخواند ، دراين موارد نبايد مأموم از امام تبعيّت كند ولى نبايد براى انجام عمل بعدىبر امام پيشى بگيرد يعنى قبلاز ركوع امام ركوع نكند و قبلاز امام ، نايستد تا اينكه امام قنوت يا تشهّد اشتباهى خود را تكميل كند ، بعد بقيّه نماز را با امام بخواند مگر اينكه نيّت فرادى كند كه دراين صورت جايز است از امام پيشى بگيرد يا عقب بماند .
9 - اگر مأموم به ركوع رود بعد ببيند كه امام در غير محل قنوت ، قنوت مىخواند ، بر مأموم لازم است كه به حالت قيام بازگرددولى با امام قنوت نخواند .
سوم - متابعت در اقوال از امام
در اقوال يعنى قرائتها ، ذكرها وتسبيحات ، لازم نيست كه مأموماز امام متابعت كند ، چه در آن اقوالى كه گفتن آنها واجب استيا مستحب ، مأموم آنها را از امام بشنود يا نشنود . پس واجب نيست مأموم آنها را بعداز امام يا همزمان با امام بخواند اگرچه بنابراحتياط مستحب ، كمى از امام بعدتر بخواند مخصوصاً در سلام دادن .
فروع مسأله به ترتيب زير بيان مىشود :
1 - از حكمى كه گفته شد ، تكبيرةالاحرام استثنا شده است زيرا دراين تكبير ، جلو افتادن از امام جايز نيست بلكه احتياط ايناست كه مأموم بعداز امام ، تكبيرةالاحرام را تلفّظ كند .
2 - اگر مأموم ، از روى سهو يا عمد ، قبلاز امام سلام بدهد ، نمازش باطل نمىشود و واجب نيست بعداز امام سلام را اعاده كند .
3 - اگر مأموم ، از روى سهو يا به گمان اين كه امام تكبير گفته است ، قبلاز امام تكبيرةالاحرام را بگويد ، مىتواند آنتكبيرةالاحرام را شكسته و بعداز امام براى جماعت از نو
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 386
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٨٦