تكبير بگويد و هم مىتواند نمازش را فرادى به اتمام رساند . البتّه بهتر ايناست كه نيّتش را به نافله تغيير دهد و با دو ركعت تمام كند و سپس تكبيرةالاحرام گفته ، به جماعت بپيوندد .
4 - واجب نيست مأموم به ذكرهاى امام در ركوع و سجده و غيره ، از نظر كميّت و تعداد و از نظر كيفيّت و محتوا ملتزم باشد يعنىجايز است كه مأموم غير از ذكرهاى امام ، ذكر ديگرى بگويد يا بيشتر و يا كمتر از ذكر امام بگويد يا ذكرهايى را بگويد كه امام آنها راترك مىكند مثل تكبير قبلاز ركوع و قبلاز سجده و عبارت « سمع اللَّه لمن حمده » و غيره .
چهارم - عقب ماندن از جماعت
اگر از اول جماعت عقب بماند و در ركعت دوّم ، يا سوم و يا چهارم به جماعت برسد ، تكبيرةالاحرام بگويد و به جماعت ملحقشود و آن را ركعت اوّل خود قرار دهد ، سپس از جماعت ، متابعت كند تا موقعى كه امام سلام مىدهد ، بعد باقيمانده ركعتهاى خود رابه طور فرادى تكميل كند . فروع مسأله به ترتيب زير بيان مىگردد :
1 - اگر ركعت اوّل يا دوّم مأموم با ركعت سوم يا چهارم امام ، مصادف شود ، واجب است كه مأموم حمد و سوره را بخواند و اگربترسد كه به علّت خواندن حمد و سوره از جماعت به اندازهاى عقب بيفتد كه صورت جماعت از بين برود ، مىتواند تنها به قرائتحمد اكتفا كند .
2 - اگر به قرائت حمد هم نمىرسد ، احوط اين است كه حمد را بخواند و بعد به امام ملحق شود در صورتى كه خيلى زياد عقبنماند بگونهاى كه از هيئت جماعت خارج شود ، امّا اگر خيلى زياد عقب بماند احوط اين است كه قصد فرادى كند و نماز را تكميلنمايد يا اينكه نماز را با جماعت تمام كند و سپس اعاده نمايد .
3 - اگر قبلاز ركوع امام در ركعت سوم يا چهارم ، به جماعت ملحق شود واجب است حمد و سوره را بخواند امّا اگر وقت كافىنباشد به قرائت حمد اكتفا كند و اگر بداند كه در صورت پيوستن به جماعت ، امام به او حتّى براى قرائت تنها حمد هم مهلتنمىدهد ، صبر كند تا امام به ركوع رود و در ركوع به امام بپيوندد و دراين صورت قرائت بر او واجب نيست .
4 - اگر در جماعت شركت كند ولى نداند كه امام در دو ركعت اوّل است يا در دو ركعت اخير ، حمد و سوره را به قصد قربتبخواند .
5 - اگر در جماعت شركت كند و خيال نمايد كه امام در ركعت اوّل يا دوّم است ولذا حمد و سوره را نخواند بعد بفهمد كه امام دريكى از دو ركعت سوم يا چهارم بوده است ، چنانچه قبلاز ركوع باشد ، حمد و سوره يا تنها حمد را بخواند و به امام ملحق شود امّا اگربعداز ركوع بفهمد ، چيزى بر او نيست و نمازش صحيح است .
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 387
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٨٧