و مقدّمات آن باشد ، احوط اين است كه دراين صورت درباره صحّت نماز او اطمينان حاصل شود .
دوّم - نبودن حايل
شرط دوّم اين است كه بين امام و مأموم يا بين مأموم و مأمومين ديگرى كه به امام متّصل هستند ، حايلى كه فاصله شود و مانع ازمشاهده گردد ، وجود نداشته باشد . البتّه اين شرط در صورتى است كه مأموم مرد باشد يا زنى باشد كه به امامت زنى ديگر نمازمىخواند امّا وجود حايل بين مأموم زن و امام مرد اشكال ندارد به شرطى كه زن بتواند در افعال نماز از امام متابعت كند .
جزئيات مسأله بدين شرح است :
1 - فرق ندارد كه حايل ، ديوار باشد يا پردهاى از پارچه و غير آن بلكه حتّى اگر گروهى از مردم غير نمازگزار بعنوان يك پوششانسانى بين او و امام فاصله شوند ، حايل محسوب مىشود .
2 - حايل كوتاهى كه در هنگام ايستادن و نشستن مانع از مشاهده نمىشود اشكال ندارد .
3 - اقوى اين است كه حايل شيشهاى هم وجود نداشته باشد هر چند پشت آن مشاهده مىشود زيرا عرف آن را حايل و مانع مىداند .
4 - اگر در بين نماز ، حايل نصب شود بنابر نظر اقوى ، جماعت كسانى كه پشت حايل قرار دارند باطل مىشود و نماز آنان به فرادىتبديل مىگردد مگر اينكه آن حايل بعداز نصب ، بسيار زود برداشته شود .
سوّم - جلوتر نبودن از امام
شرط ديگر اين است كه جاى ايستادن مأموم از جاى ايستادن امام جلوتر نباشد بلكه شايسته است مأموم اگر يك نفر باشد درطرف راست امام و اندكى عقبتر از او بايستد و اگر بيش از يك نفر باشند ، پشت سر امام ، صف تشكيل بدهند . پس اگر نمازگزار ازاوّل نماز جلوتر از امام بايستد يا در بين نماز از امام جلو شود ، نمازش به عنوان جماعت باطل مىشود . ايستادن مأموم برابر با امامجايز است ، اگرچه احوط اين است كه عقبتر از امام بايستد .
اگر مأموم در بين نماز از روى سهو يا جهل يا اضطرار ، از امام جلو شد ، نماز او فرادى مىشود و نمىتواند دوباره به جماعتبپيوندد مگر اينكه فوراً و بدون فاصله قابل توجّهى به جماعت بازگردد كه دراين صورت بقا بر جماعت بعيد نيست .
چهارم - بلندتر نبودن جاى امام
1 - شرط ديگر اين است كه جاى ايستادن امام بايد از جاى مأموم به طور عمودى ( مانند
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 383
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٣٨٣