حاج آقاى مدرّسى : همين آيات قرآن دارد اين عهد و پيمان را براى ما واضح مىكند .
يكى از حاضران : در هر صورت ما عالم ذرّ را به خاطر نمىآوريم .
يكى از حاضران : آن نكتهاى كه آقا فرمود ، خيلى جالب است ، عهد همان عهد « عالم ذرّ » و « عالم السْت » است ؛ نهايتاً نمودهايش در اين عالم ، فطرت ، وجدان و عقل است .
حاج آقاى مدرّسى : و انبيا ؛ وعهدى كه انبيا داشتند .
اين نمودها ما را هدايت مىكند كه عهدى در كار بوده است ؛ اينها به ما عهد را نشان مىدهند .
بنابر اين نبايد از ظاهر آيه ، دست بكشيم و به تأويلات و توجيهات بچسبيم كه نه ، فطرت است و . . . ؛ اينها متفرّع بر آن اصلِ « عهد الست » است .
حاج آقاى مدرّسى : حال ، ديگر آن بحثِ « عالم الَست » يك بحثى است كه خاصّ خودش است .
امّا ببينيد ، خداوند مىفرمايد :
أَلَمْ أَعْهَدُ إَلَيْكُمْ يَا بَنِى آدَمَ أَنْ لَّا تَعْبُدُوا الشَّيْطَانَ انَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبينٌ ؛
« عدوّ مبين » يعنى دشمن آشكارى است . دشمنى كه ظاهر است نه ناشناخته ؛ خود شيطان ، مخلوق خفى و ناپيداست ؛ ولى دشمنى او آشكار است . خيال مىكنم تفسير كلمهى « عدو مبين » در آيهى بعد ( يعنى آيه ى 62 ) بيان شده است .
/ ب
از عملكرد بشر عبرت بگيريد !
وَ لَقَدْ أَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلَّاً كَثيراً أَفَلَمْ تَكُونوُا تَعْقِلوُنَ
او گروه زيادى از شما را گمراه كرد ؛ آيا انديشه نكرديد ؟ !
احتمالًا اين آيه ، تفسير كلمهى « عَدُوٌ مُبين » را در بر داشته باشد به آيه