و ( به خاطر بياور ) زمانى را كه پروردگارت از پشت و صُلب فرزندان آدم ، ذرّيهى آنها را برگرفت و آنها را گواه بر خويشتن ساخت ( و فرمود ) :
« آيا من پروردگار شما نيستم ؟ » گفتند :
« چرا ! گواهى مىدهيم ! » چنين كرد تا مبادا روز رستاخير بگوييد :
« ما از اين غافل بوديم » يا بگوييد :
« پدرانمان پيش از ما مشرك بودند . ما هم فرزندانى بعد از آنها بوديم ( و چارهاى جز پيروى نداشتيم . ) آيا ما را به آنچه باطلگرايان انجام دادند ، مجازات مىكنى ؟ ! »
در اين جا خدا فرموده :
« اين عهد از فرزندان آدم گرفته شده تا بعد از اين ، در روز قيامت زبان به اعتراض نگشايند و نگويند ما دنبالهرو پدرانمان بوديم و يا غافل بوديم . »
أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا « بَنِي آدَمَ » ؟
حال چرا از تعبير « فرزندان آدم » استفاده شده است ؟
آدمِ ابوالبشرى بوده - سلاماللَّه عليه - كه آن « عهد » را شكسته و ما هم فرزندان همان آدم هستيم و حالا باز خدا گفته عهدشكنى نكنيد !
در آيهاى ديگر خدا مىفرمايد :
وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً . « 1 »
پيش از اين ، از آدم پيمان گرفته بوديم ؛ امّا او فراموش كرد و عزم استوارى براى او نيافتيم .
و در اين جا هم فرموده : « أَلَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يَا بَنِي آدَمَ » اين دو بايد با هم ارتباط داشته باشند .
هامش
( 1 ) - / طه ، 115 .