آيا اين بانگ و فرياد ، به هنگام قيامت است و يا شامل مرگ هم مىشود ؟
چون :
مَنْ ماتَ فقد قَامَتْ قِيَامَتُهُ ؛ « 1 »
هر كس بميرد ، قيامت او برپا مىشود .
از جمله ى « وَ لَا إِلىَ أَهْلِهِمْ يَرْجِعُونَ » دو مطلب استفاده مىكنيم :
1 - آنها اجازه نخواهند داشت كه به هنگام مرگ ، به سوى خانواده و خانه و كاشانهاى كه براى خود تهيّه كردهاند ، برگردند .
2 - اين گونه نيست كه آنها هيچ بازگشتى نداشته باشند . آن هابه سوى اهل و خانوادهى خود برنمىگردند ؛ ولى در روز قيامت ، به سوى خدا باز خواهند گشت .
سفرِ بىبازگشت
بنده هميشه اين مطلب در نظرم هست كه اينها كه پشت جنازهاى دارند حركت مىكنند و آن را تشييع مىكنند ، توجّه ندارند كه چقدر شخصِ فوتشده از آنها دور شده است . خيال مىكنند اين جنازه ، همان شخص است ! ولى او رفت كه رفت ؛ بهگونهاى كه شايد ديگر هيچ وقت همديگر را نبينند ! تمام شد !
« فَاذَ ا نُفِخَ فِى الصُّورِ فَلَا أَنْسَابَ بَيْنَهُم » . « 2 »
هنگامى كه در « صور » دميده شود ، هيچ يك از پيوندهاى خويشاوندى ميان آنها در آن روز نخواهد بود .
يا خيال مىكنند شخص در همان جايى است كه دفن مىشود . درست است كه قبرش اينجاست ؛ ولى معلوم نيست كه روح او در كجاست ؛ در چه فلك و در چه ملكوت و در چه كهكشانى است ؛ در برهوت است يا دارالسّلام .
هامش
( 1 ) - / بحارالانوار ، ج 58 ، ص 7 ، باب 42 ، حقيقة النفس والروح واحوالهما . روايت از پيامبر عظيم الشان است .
( 2 ) - / مؤمنون ، 101 .