من و تو به قدر مسافت مشرق و مغرب فاصله مىبود كه بد همنشينى هستى . امّا اين بيزارى جستن آن روز چه سودى به دو مىرساند ؟ زيرا آن دو با هم به سبب ستمى كه هر دو كردهاند در عذاب شريكند .
/ 422 ( و قرآن بدين سان با ذكر خدا وسوسهء شيطان را چاره مىكند ) .
پس از آن كه قرآن آن جاهلان را ، خواه در عهد پيامبر و خواه پس از او ، از عذاب بيم مىدهد ، و به پيامبر ( و پيروانش ) فرمان مىدهد كه به وحى كه همان مايه شرف او و قوم اوست ( نه به مال و جاه ) متوسّل شوند ، زيرا در اين باره بازخواست مىشوند ، به دو فرمان مىدهد كه از پيامبران پيشين بپرسد ( و سيرت و شرح حال و رفتار ايشان را بخواند ) كه آيا هرگز براى غير خدا دعوت كردهاند ( و خدايان دروغين مال و سلطه را هرگز تقديس كردهاند ) ، و مثلى از سيرت موسى و عيسى عليهما السلام مىزند ( و اين دو از پيامبران اولو العزم هستند كه همراه با ابراهيم و محمّد سلام اللَّه عليهما ياد شدهاند ) .
هنگامى كه خدا موسى را با آيات روشنگر نزد فرعون و قوم او فرستاد ، ناگهان همه بر او خنديدند ، و هر چه پروردگار ما آيات خود را بد آنان نمود از موسى خواستند كه پروردگار خود را بخواند ، و به دو وعده دادند كه ايمان مىآورند ، ولى چون عذاب از آنها دور شد عهد خود را شكستند ( و بر ارزش ثروت و سلطهء زايل شونده تكيه كردند ) .
فرعون در ميان آنان نخوت قوم گرايى و شهوت دارايى و توانمندى را برانگيخت و آنها را گمراه كرد تا از او فرمان بردند و از اين رو خدا از آنها انتقام گرفت و آنها را نشانه و عبرتى براى آيندگان ساخت .
( و همچنين است موضعى كه اعراب جاهلى نسبت به عيسى بن مريم ، عليهما السّلام در پيش گرفتند ) و هنگامى كه خدا مثلى شايسته دربارهء ايشان زد قوم پيامبر در آن باب مجادله كردند و گفتند : آيا خدايان ما بهترند يا او ؟ ( در حالى كه حقّ را مىدانستند ، ولى لجاجت ورزيدند ، شايد براى آن كه به ارزش دارايى و سلطهء خود تكيه داشتند ، و خدايان خود را به عنوان نماد دارايى و سلطه تقديس
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 417
مساهمون: احمد آرام
ص٤١٧