كردند ، و پسر مريم را كه مظهر پاكى و پارسايى بود خوار و خفيف شمردند ) . آرى ، بيگمان او بندهاى است كه خدا به دو نعمت داده ، و او را نمونهاى براى بنى اسراييل ساخته ( ولى هرگز به آنها نفرموده است كه او را پرستش كنند ) ، و پس از آن كه پروردگار ما آن معاندان لجوج را بيم مىدهد كه مىتواند آنها را هلاك كند ، و به جاى آنها فرشتگان را در زمين قرار دهد كه او را بپرستند ، برخى از ابعاد عظمت عيسى - عليه السّلام - را بيان مىكند كه او از نشانههاى فرا رسيدن قيامت است ، و با دليلهايى روشن و حكمت و كلام آخرين در مورد رفع اختلافات بنى اسراييل آمده و به آنها فرمان مىدهد كه خدا را كه پروردگار او و پروردگار تمام آنهاست به يكتايى بپرستند ، ولى / 423 آنها ( از سر ستم و نافرمانى ) در اين باره اختلاف ورزيدند ، پس واى بر ستمكاران از عذاب درد آور روز قيامت ( 65 ) .
و پروردگار ما به ما خاطر نشان مىسازد كه در روز قيامت دوستان تبديل به دشمنان يكديگر مىشوند ، بجز پرهيزگاران ( و بدين گونه است كه شايسته است ما دوستان خود را از ميان پرهيزگاران برگزينيم ، و آيات پيشين به مسئلهء همنشين اشاره كرده است ) ، و نعمتهاى خدا را در روز رستاخيز براى بندگان خدا وصف مىكند كه فرشتگان ايشان را با سلام و بشارت استقبال مىكنند و آنان را به بهشتى مىخوانند كه در آنجا هر چه نفس آرزو كند و ديده از آن لذّت برد وجود دارد . و تمام اينها در پاداش كارى است كه كردهاند ( 71 ) .
در حالى كه گناهكاران ، بى آن كه عذاب دوزخ بر آنها سبك شود ، همواره در دوزخاند ، و در آنجا به سبب ستمى كه كردهاند از روح خدا نوميدند ، و هنگامى كه به رئيس فرشتگان عذاب ( مالك دوزخ ) ندا مىدهند كه ما را نابود كن ! به آنها پاسخ مىدهد كه شما در اينجا ماندگار هستيد ، و مىگويد : ما شما را با حق آشنا كرديم ، ولى شما حق را نپسنديديد . و چون با حق ستيزه كردند ، خدا ( به سزاى عنادشان ) فرمان عذاب جاودان بر آنان راند ( 79 ) .
سياق آيات با اين بينش حالت لجاجت و عناد را كه يكى از بارزترين گردنههاى دشوار روانى در راه ايمان است چاره مىكند ، سپس ديگر حالاتى را كه
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 418
مساهمون: احمد آرام
ص٤١٨