نخواهد گرفت . البته اگر تمكّن مالى دارد ، بايد وصيّت كند كه پس از مرگ ، از مال او اجير بگيرند و نمازهاى او را بخوانند . و چنانكه وضع مالى مناسبى ندارد ، خداوند تعالى نيّت وى را قبول مىكند و او را مىآمرزد .
نحوة جبران ترك عمدى حج
در خصوص حجّى كه عمداً فوت شده باشد نيز به صورت نماز عمل مىشود ؛ يعنى كسى كه مستطيع بوده و از روى علم و عمد حج به جا نياورده است ، بايد توبه كند و اگر مىتواند ، به حج برود . ولى اگر نوبت او نمىشود يا از استطاعت مالى يا جسمى برخوردار نيست و امكان وصيّت براى به جا آوردن حج نيز ميسّر نمىباشد ، خداى يگانه توبهء او را مىپذيرد و اثرات وضعىِ ترك حج را نيز از وى برمىدارد .
نحوة جبران روزهخوارى
موضوع روزهء قضا ، كمى متفاوت است . اين تفاوت ناشى از عمدى يا غيرعمدى بودن ترك روزهء واجب مىباشد . گاهى انسان بنابر عذرى روزه نمىگيرد ؛ نظير بيمارى كه روزه براى او طاقتفرسا است ؛ يا زن باردار و شيرده كه روزه براى او يا كودكش ضرر دارد ؛ يا افراد كهنسالى كه طاقت روزه گرفتن ندارند ؛ اين افراد مىتوانند روزهء خود را افطار كنند و مرتكب گناهى نشدهاند ، ولى بايد روزههاى خود را قضا كنند . حتّى اگر هر يك از آنان تا ماه مبارك رمضان بعدى به جهت عذرى نتواند روزه يا روزههاى خود را قضا كند ، بنابر نظر فقهى ما ، قضاى آن روزهها
هيچگاه براى او واجب نيست ؛ مثلًا زن باردار كه در ماه رمضان نمىتواند روزه بگيرد ، اگر تا سال بعد به علّت باردارى و يا به علّت شيردهى يا هر علّت ديگرى ،