توبه از حق الله
توبه از حقّ الله ، مانند توبه از هر گناه ديگرى ، چهار ركن دارد كه عبارتند از : « احساس ندامت ، اظهار ندامت ، تصميم به جبران و ترك گناه ، اصلاح عملى . »
اگر اركان توبه حاصل شود ، قطعاً توبه محقّق مىشود و پروردگار متعال بنده را مىآمرزد . بنابراين بنبست در اسلام وجود ندارد و يأس و نااميدى نيز جايگاهى در بين مسلمانان نخواهد داشت . هر عبادتى از انسان فوت شده باشد ، يا هر گناهى مرتكب شده باشد ، اگر واقعاً از گذشتهء خود پشيمان گردد و به درگاه خداوند تضرّع و زارى نمايد و از ذات بىهمتاى حضرت احديّت ، طلب عفو و بخشش كند ، قطعاً خداوند رحمان و رحيم از حقّ خود و از بستانكارى خود مىگذرد و بىحيايى بنده را نديده مىگيرد ؛ بهشرط آنكه بنده نيز به اندازهء توان ، در صدد جبران كوتاهى كه در انجام عبادات داشته است ، برآيد و عزم ترك گناه براى آينده داشته باشد .
خداوند متعال از هفتاد پدر و مادر مهربان ، مهربانتر است و رأفت و رحمت آن ذات يكتا ، اجازه نمىدهد بندهء پشيمانى كه با خجالتزدگى و سرافكندگى به درگاه او روى آورده است ، نااميد و دست خالى برگرداند . از اينرو هنگام ندامت قلبى و تصميم او براى جبران و ترك گناه ، عهد بنده را معتبر مىشمارد و او را مىبخشد و اين بخشش تا زمانى كه آن بنده در جبران گذشتهء خود كوتاهى نكند ، پايدار مىماند .
توبه از گناهانى نظير شرابخوارى ، قماربازى ، اعتياد به مواد مخدر و سر و كار داشتن با موسيقى غنايى و مطرب و گناهان مربوط به حجاب و عفاف ، در صورتىكه گناه ديگرى به آن ضميمه نشده باشد ، نياز به جبران ندارد . بلكه همين مقدار كه گناهكار پشيمان شود و از خداوند عذرخواهى نموده و تصميم جدّى
بگيرد كه از آن پس ، مرتكب گناه نشود ، براى پذيرش توبه كافى است و خداوند متعال او را مىآمرزد .